Cevap: İnsanların zaman içinde hem fiziksel hem de zihinsel olarak değişip geliştiklerini çevremizde çok net görebiliriz:

• Fiziksel ve Beceri Gelişimi: Küçük kardeşlerimizin veya kuzenlerimizin bebeklikte emeklerken zamanla koşması, konuşması, bisiklet sürmeyi veya enstrüman çalmayı öğrenmesi.
• Zihinsel ve Karakter Gelişimi: Büyüklerimizin ya da öğretmenlerimizin olaylar karşısında daha sabırlı, anlayışlı ve tecrübeli davranması; çocukken kızdığımız veya üzüldüğümüz basit şeylerin büyüdükçe anlamsız gelmeye başlaması.
• Mesleki Ustalık: Mahallemizdeki bir ustanın veya çırağın yıllar geçtikçe işinde uzmanlaşıp harika ürünler ortaya koyması.

Cevap: Büyük oranda verimli kullandığımı düşünüyorum ancak bazen geliştirmem gereken yönlerim oluyor.

Verimli Kullandığım Alanlar: Günlük ders çalışma, kitap okuma ve uyku saatlerimi belirli bir programa bağladım. Okuldan gelince ödevlerimi bitirip spor yapmaya vakit ayırıyorum.

Geliştirmem Gereken Yönler: Bazen telefon ve tablette sosyal medya veya oyun oynarken zamanın nasıl geçtiğini fark edemiyorum. Bu durumu kontrol altına almak için ekran süresi sınırlandırması uygulayarak zamanımı daha çok dağarcığımı zenginleştirecek aktivitelere yönlendirmeye çalışıyorum.

Tanık Gösterme:

“75 yaşına varan bir âlim, ‘Ah kabil olsa da köşe başlarında şapkamı gelene geçene uzatsam da boş geçirdikleri vakitleri içine atmaları için yalvarsam.’ derken kendisi için ayrılmış zamanın bitmekte olduğunu ne güzel anlatmıştır.”

(Alternatif örnek: “Eski zamanların Heraklit filozofu bir nehirde iki defa yıkanmanın mümkün olmadığını söylerken bunu ne güzel anlatmıştır.”)

Benzetme:

“Çünkü hayat, tıpkı bir nehrin suyu gibi zaman içinde akıp gitmektedir.”

(Alternatif örnek: “İnsanların genç olduklarını anlatmak için ‘ömrünün ilkbaharında’ derler.”)

Örneklendirme:

“Çiçeklerini açmış bir şeftali ağacı ne kadar güzelse aynı ağaç, dallarından olgun şeftaliler sarkarken de güzeldir.”

Karşılaştırma:

“En güçlü ihtiyarlar gençliklerini boş geçirmemiş olanlardır.”

(Alternatif örnek: “Gençlikte pek çokmuş gibi görünen vakit yaş ilerledikçe azalacaktır.”)

Cevap: Yazar, “gençliğin ve zamanın kıymeti” gibi soyut ve felsefi bir konuyu anlatırken düşünceyi geliştirme yollarını birbirini tamamlayacak şekilde ustaca kullanmıştır:

1. Önce benzetmeler (ilkbahar, çiçek açma, akıp giden nehir) ve örneklendirmeler (şeftali ağacının meyve vermesi) ile soyut kavramları somutlaştırarak okuyucunun zihninde canlandırmıştır.
2. Ardından öne sürdüğü fikirleri inandırıcı kılmak ve kanıtlamak için tanınmış kişilerin ve filozofların sözlerine başvurarak tanık gösterme yapmıştır.
3. Gençlik ile ihtiyarlık dönemlerini karşılaştırarak zamanı iyi değerlendirmenin getireceği üstünlüğü ve farkı ortaya koymuştur.

Anlatıma Katkısı: Bu yöntemler metni kuruluktan kurtarmış; anlatımı daha akıcı, etkileyici, canlı ve ikna edici kılmıştır.

Cevap: Bahar mevsimi; doğanın uykusundan uyandığı, toprağın yeşerdiği, ağaçlara suların yürüdüğü, taptaze ve renk renk çiçeklerin açtığı bir canlanma dönemi olarak anlatılmaktadır.

Gençlik dönemi ise “ömrün ilkbaharı” olarak nitelendirilmiştir. Gençlerin çiçekler gibi taze, enerjik ve güzel olduğu; ancak tıpkı ağaçların çiçek açmasının asıl gayesinin meyveye ulaşmak olması gibi, gençliğin de olgunluk çağında güzel meyveler vermek (başarılı ve faydalı bir insan olmak) için bir hazırlık ve emek dönemi olduğu vurgulanmaktadır.

Cevap: Yazar hayatın akışını bir nehrin hızla akıp giden suyuna benzetmektedir. Antik çağ filozofu Herakleitos’un “Bir nehirde iki defa yıkanılmaz.” sözünü örnek göstererek; nehirden bir an tenimize değen ve yüzümüzü ıslatan suyun akıp gittiğini ve bir daha asla geri gelmeyeceğini, zamanın da tıpkı bu su gibi akıp bittiğini ve geriye dönüp yakalanmasının imkânsız olduğunu belirterek açıklamaktadır.

Cevap: İnsan hayatındaki eksiklikleri, gençliğin o hareketli, umursamaz ve telaşlı çağı geçtikten sonra, yani yaş ilerleyip olgunluk ve ihtiyarlık çağına ulaştığında fark etmektedir.

Gençlere Yüklediği Sorumluluk: Tıpkı yetiştirilmeyi bekleyen verimli bir fidan gibi kendilerini eğitmeye, büyüklerinin bilgi ve tecrübelerine açık olmaya ve potansiyellerini en iyi şekilde geliştirmek için gayret göstermeye çalışmalıdırlar.

Yetişkinlere/Öğretmenlere Yüklediği Sorumluluk: Tıpkı usta ve özverili bir bahçıvan gibi etraflarında yetişen genç fidanlara özenle, sevgiyle ve dikkatle rehberlik etmeli; onların yeteneklerini parlatmak için emeklerini esirgememelidirler.

Cevap: Günümü sadece ders çalışmakla sınırlı tutmayıp çok yönlü bir gelişim için planlıyorum. Düzenli kitap okuyarak dağarcığımı zenginleştiriyor, yabancı dil ve teknolojik becerilerimi geliştiriyorum. Aynı zamanda spor yaparak beden sağlığımı koruyor, sanatsal ve sosyal faaliyetlerle ilgi alanlarımı keşfederek zamanımı geleceğe sağlam bir zemin hazırlamak için verimli değerlendiriyorum.

Kitapta yer alan 3 görsel incelendiğinde:

• 1. Görsel: Sahilde bir araya gelmiş duyarlı çocukların koruma kutusuyla yavru kaplumbağalara yardım etmesi.
• 2. Görsel: Yumurtadan çıkan yavru deniz kaplumbağasının (Caretta caretta) denize doğru ilerleme mücadelesi.
• 3. Görsel: Kumsaldaki yuvada çatlayan yumurtalar ve dünyaya gözlerini açan yavrular.

Ortak Mesaj: Doğadaki savunmasız canlılara karşı merhamet ve koruyucu duyarlılık göstermenin önemi ile küçük bir iyiliğin dahi bir canlının hayatını ve neslini kurtaracak kadar büyük bir etki yaratabileceğidir.

İyilik yapmak için olağanüstü güçlere gerek yoktur; doğaya saygı duyan, etrafındaki canlıların yardım çağrısına kayıtsız kalmayan çocuklar ve bireyler el ele verdiğinde dünyamız çok daha yaşanabilir ve güzel bir yer hâline gelecektir.

1 — Bu işi sen mi yaptın?
— Ben…

(Karşılıklı konuşmada eksik bırakılan cevap)

2 Of… Yine geç kaldım!

(Ünlem ve seslenmede anlatımı pekiştirmek için)

2 Ahmet!.. Bana bakar mısın?

(Ünlem ve seslenmede anlatımı pekiştirmek için)

1 — Kiminle görüşecektiniz?
— Serap Hanım’la…
— Şef Serap Hanım’la mı?
— …

(Karşılıklı konuşmada eksik bırakılan cevap)

1. Kural için örnek cümle (Eksik bırakılan cevap):
— Yarın bizimle projeyi tamamlamak için kütüphaneye gelecek misin?
— Şey… Belki gelirim…

2. Kural için örnek cümle (Ünlem ve seslenmelerde pekiştirme):
Koca Seyit… Hey gidi Koca Seyit!..

Değerli Öğretmenim, Sevgili Arkadaşlarım,

Bugün sizlere bir önceki dersimizde hazırlığını yaptığımız “Gençlerin ve Yetişkinlerin 5 Yıllık Hedefleri” konulu araştırmamın sonuçlarını sunmak istiyorum.

Çevremde görüştüğüm 3 genç arkadaşım ve 3 yetişkin büyüğümün hedeflerini incelediğimde son derece çarpıcı sonuçlara ulaştım:

• Gençlerin öncelikli hedefleri; iyi bir liseyi kazanmak, yabancı dil öğrenmek ve yazılım veya spor gibi alanlarda kendini keşfetmektir. Yani gençler bireysel gelişim ve eğitim odaklıdır.
• Yetişkinlerin hedefleri ise; mesleğinde terfi almak, ev/araba sahibi olmak ve çocuklarına güzel bir gelecek sağlamaktır. Yani yetişkinler ailevi sorumluluklar ve maddi güvence odaklıdır.

Ortak Nokta: Her iki grup da geleceğini daha iyi ve mutlu kılmak için planlı çalışmanın şart olduğunu ifade etmiştir. Şevket Rado’nun metninde belirttiği gibi, gençlikte zamanı iyi değerlendirip dağarcığını dolduranlar yetişkinlikte meyvelerini toplamaktadır. Dinlediğiniz için teşekkür ederim.

1. Okuma alışkanlığı kazanıp bilgi birikimi ve hayal dünyasını olgunlaştırmalıdır.
2. Zamanını planlı ve verimli kullanarak düzenli ders çalışma disiplini edinmelidir.
3. En az bir yabancı dili etkin öğrenmeye gayret etmeli ve dijital becerilerini geliştirmelidir.
4. Spor, müzik veya görsel sanatlar gibi en az bir sosyal alanda kendini geliştirmelidir.
5. Sorumluluk bilinci kazanmalı, ailesine, çevresine ve topluma karşı duyarlı olmalıdır.

Geleceğe Hazırlanan Bir Genç Olarak Ben

Ortaokul yılları, Şevket Rado’nun “Gençliğin Kıymeti” adlı yazısında ifade ettiği gibi ömrümüzün ilkbaharıdır. Bu yıllarda toprağa attığımız tohumlar, gelecekte toplayacağımız meyvelerin kalitesini belirleyecektir. Son iki yılımı bu bilinçle gözden geçirdiğimde geleceğe hazırlanma konusunda önemli adımlar attığımı görüyorum.

Öncelikle okuma alışkanlığı konusunda son iki yılda büyük bir ilerleme kaydettim. Her ay düzenli olarak en az iki kitap okuyarak kelime dağarcığımı ve hayal dünyamı zenginleştirdim. Bunun yanında derslerime günü gününe çalışarak zamanımı planlı kullanma disiplinini kazandım; böylece sınav stresini büyük oranda azalttım.

Bununla birlikte, yabancı dil ve dijital becerilerimi geliştirme konusunda da çaba gösteriyorum. İngilizce kelime ezberleme ve dinleme pratikleri yapıyor, bilgisayarda temel kodlama mantığını öğrenmeye çalışıyorum. Aynı zamanda okulumuzun basketbol takımında yer alarak hem beden sağlığımı koruyor hem de takım ruhunu öğreniyorum.

Sonuç olarak; eksiklerim olmakla birlikte ortaokul yıllarımı sadece bekleyerek değil, kendimi her alanda geliştirerek geçiriyorum. İnanıyorum ki gençliğinde emek veren ve zamanın kıymetini bilen her birey gibi ben de gelecekte hayal ettiğim başarıları yakalayacağım.

Araştırılan Problem: Şehir İçi Ulaşım ve Kaldırımlarda Yaşanan Mimari/Fiziksel Engeller

• Kaldırım İşgalleri: Görme engelli vatandaşlarımız için döşenen sarı kabartmalı takip şeritlerinin üzerine araçların park edilmesi, esnaf tezgâhlarının veya elektrik direklerinin konulması.
• Rampa Yetersizliği ve Eğim Hataları: Tekerlekli sandalye kullanan ortopedik engelli bireyler için kaldırımlara yapılan rampaların ya çok dik olması ya da rampaların önüne arabaların park edilerek geçişin tıkanması.
• Toplu Taşımadaki Zorluklar: Belediye otobüslerinde engelli rampalarının çalışmaması veya durakların tekerlekli sandalye binişine uygun yükseklikte tasarlanmaması.

Çözüm Önerisi: Şehir planlamalarında evrensel erişilebilirlik standartlarına kesinlikle uyulmalı, denetimler artırılmalı ve toplumda bu konuda güçlü bir empati ve saygı bilinci oluşturulmalıdır.