Paylaş

6. Sınıf Geçiş ve Bağlantı İfadeleri Konu Anlatımı

Bu sayfada 6. sınıf geçiş ve bağlantı ifadeleri konusu için hazırlanmış etkileşimli konu anlatım sunusu yer almaktadır. Sunuda seçenek belirtme, ekleme, zıtlık, sonuç bildirme, örnekleme, özetleme ve vurgulama işlevleri öğrencilerin seviyesine uygun açıklamalar ve örnek cümlelerle ele alınmıştır.

Öğretmenler bu çalışmayı akıllı tahtada konu anlatımı, tekrar ve sınıf içi uygulama amacıyla kullanabilir. Öğrenciler ise cümleler arasındaki anlam ilişkilerini belirleme, geçiş ve bağlantı ifadelerinin işlevlerini ayırt etme ve uygun ifadeyi kullanma becerilerini etkileşimli etkinlikler ve test sorularıyla pekiştirebilir.

Geçiş ve Bağlantı İfadeleri

1. Geçiş ve Bağlantı İfadeleri-1

Bir metinde düşünceler, olaylar veya cümleler arasında anlam ilişkisi kuran; anlatımın düzenli ve akıcı olmasını sağlayan sözlere geçiş ve bağlantı ifadeleri denir.
Bu ifadeler sayesinde metinde yeni bir seçenek sunulabilir, önceki bilgiye ekleme yapılabilir, karşıt bir düşünceye geçilebilir, sonuç bildirilebilir, örnek verilebilir, anlatılanlar özetlenebilir veya önemli bir nokta vurgulanabilir.

1. Seçenek Belirtme İşlevi

Bir yazıda ya da konuşmada birden fazla seçenek bulunduğunu bildiren ifadelerdir.
Kullanılan İfadeler: ya da, veya, yahut, ister… ister…, ya… ya…
Örnek:Hafta sonu ya müzeye gideriz ya da evde film izleriz.
Proje ödevini renkli kartona veya dosya kâğıdına hazırlayabilirsin.
İstersen şimdi başlayalım yahut çalışmayı yarına bırakalım.
Tatilde ister denize gir ister doğa yürüyüşüne katıl.

2. Geçiş ve Bağlantı İfadeleri-2

2. Ekleme İşlevi

Örnek:Önceden verilen bilgiye yeni bir bilgi daha eklemek amacıyla kullanılan ifadelerdir.
Kullanılan İfadeler: ayrıca, bunun yanında, bununla birlikte, üstelik, dahası, hem… hem de…
Örnek:Okul bahçesine yeni fidanlar dikildi, ayrıca oturma alanları yenilendi.
Ece hem resim yapmayı hem de müzik dinlemeyi seviyor.
Bu kitap oldukça sürükleyici, üstelik dili de çok anlaşılır.
Spor salonu hafta içi açık, bunun yanında hafta sonları da hizmet veriyor.

3. Zıtlık İşlevi

Bir düşünceden ona ters düşen başka bir düşünceye geçiş yapılmasını sağlayan ifadelerdir.
Kullanılan İfadeler: ama, fakat, ancak, oysa, oysaki, hâlbuki, buna rağmen, ne var ki, lakin
Örnek:Çok yorulmuştu ama yürümeye devam etti.
Kitabı bitirmek istiyordu, fakat yeterli zamanı yoktu.
Hava güneşliydi, buna rağmen oldukça soğuktu.
Bizi arayacağını söylemişti, oysa gün boyunca hiç aramadı.

3. Geçiş ve Bağlantı İfadeleri-3

4. Sonuç Bildirme İşlevi

Örnek:Daha önce belirtilen bir olayın, durumun veya nedenin ortaya çıkardığı sonucu bildiren ifadelerdir.
Kullanılan İfadeler: bu nedenle, bu yüzden, sonuç olarak, böylece, dolayısıyla, sonuçta
Örnek:Gece boyunca kar yağdı, bu nedenle yollar kapandı.
Alarmı duymadım, bu yüzden okula geç kaldım.
Her gün düzenli tekrar yaptı, sonuç olarak sınavdan yüksek puan aldı.
Gereksiz ışıkları kapattık, böylece elektrik tasarrufu sağladık.

5. Örnekleme İşlevi

Bir düşüncenin daha iyi anlaşılması için onu destekleyen örnekler verilmesine örnekleme denir.
Kullanılan İfadeler: örneğin, mesela, söz gelimi, örnek olarak
Örnek:Sağlıklı beslenmek için farklı besinlerden yararlanmalıyız. Örneğin sebze, meyve ve süt ürünleri tüketebiliriz.
Birçok spor dalıyla ilgileniyorum, mesela yüzme bunlardan biridir.
Tarihî yapılara ülkemizin farklı şehirlerinde rastlanabilir. Söz gelimi Safranbolu’daki evler buna örnektir.
Türkçede farklı söz sanatları vardır. Örnek olarak benzetme ve kişileştirme verilebilir.

4. Geçiş ve Bağlantı İfadeleri-4

6. Özetleme İşlevi

Bir yazıda veya konuşmada anlatılan düşüncelerin kısa ve toplu biçimde ifade edilmesini sağlayan ifadelerdir.
Kullanılan İfadeler: kısacası, özetle, yani, sonuç olarak
Örnek:Düzenli uyumalı, sağlıklı beslenmeli ve spor yapmalıyız. Kısacası sağlığımıza dikkat etmeliyiz.
Kitap okuyor, araştırma yapıyor, yeni bilgiler öğreniyor. Özetle kendini sürekli geliştiriyor.
Otobüs gelmedi, taksi de bulamadık. Yani toplantıya zamanında yetişemedik.
Sınıfta herkes görevini yerine getirdi. Kısacası çalışma başarıyla tamamlandı.

7. Vurgulama İşlevi

Bir düşüncenin, bilginin veya durumun önemini artırmak ve okuyucunun dikkatini belirli bir noktaya çekmek için kullanılan ifadelerdir.
Kullanılan İfadeler: özellikle, en önemlisi, başta, bilhassa, her şeyden önce
Örnek:Bu şehirde birçok tarihî yapı bulunur, özellikle eski köprüler oldukça dikkat çekicidir.
Sağlıklı yaşam için düzenli uyku gerekir, en önemlisi dengeli beslenmeye dikkat edilmelidir.
Doğal afetlere karşı başta deprem olmak üzere gerekli önlemler alınmalıdır.
Çocukların gelişiminde oyun önemlidir, bilhassa küçük yaşlarda büyük katkı sağlar.

5. Geçiş ve Bağlantı İfadelerini Belirleme

?
1
Yeni ev küçük görünüyordu fakat içi oldukça kullanışlıydı.
Vardır
?
2
Sabah erkenden kalkıp bahçedeki çiçekleri suladım.
Yoktur
?
3
Kardeşim derslerine düzenli çalışıyor, ayrıca her gün kitap okuyor.
Vardır
?
4
Hava çok soğuktu, buna rağmen çocuklar bahçede oynamaya devam etti.
Vardır
?
5
Otobüs durağa gelince hepimiz sırayla içeri bindik.
Yoktur
?
6
Dedem akşamları eski anılarını bize keyifle anlatır.
Yoktur
?
7
Ödevi bitiremedim
çünkü bilgisayarım birden kapandı.
?
8
Kütüphaneden aldığım kitabı iki günde bitirdim.
Yoktur
?
9
Takım iyi oynadı, ne var ki son dakikada gol yedi.
Vardır
?
10
Pazardan taze meyveler alıp eve döndük.
Yoktur
?
11
Kısacası bu gezi hepimiz için çok öğretici oldu.
Vardır
?
12
Çocuklar teneffüste ip atlayıp oyun oynadı.
Yoktur

6. Geçiş ve Bağlantı İfadelerinin İşlevini Belirleme

Örnekleme İşlevi
Zıtlık İşlevi
Özetleme İşlevi
Vurgulama İşlevi
Sonuç Bildirme İşlevi
Cümleler
Duygular
?1
Bazı geri dönüşüm malzemeleri, örneğin cam ve kâğıt, yeniden kullanılabilir.
Örnekleme İşlevi
?2
Kitap oldukça uzundu ancak olaylar merakımı sürekli canlı tuttu.
Zıtlık İşlevi
?3
Kısacası düzenli tekrar yapmak öğrenmeyi kalıcı hâle getirir.
Özetleme İşlevi
?4
Bu gezi bize özellikle tarihî yapıların korunmasının önemini gösterdi.
Vurgulama İşlevi
?5
Görevleri aramızda paylaştık, böylece projeyi zamanında tamamladık.
Sonuç Bildirme İşlevi
?6
Hava güneşli görünüyordu ne var ki kısa süre sonra yağmur başladı.
Zıtlık İşlevi
?7
Birçok su sporu vardır, mesela yüzme ve yelken bunlardan bazılarıdır.
Örnekleme İşlevi
?8
Takım bütün hafta düzenli çalıştı, bunun sonucunda final maçını kazandı.
Sonuç Bildirme İşlevi
?9
Sağlıklı bir yaşam için en önemlisi dengeli beslenmek ve hareket etmektir.
Vurgulama İşlevi
?10
Kış sporlarından bazıları, söz gelimi kayak ve buz pateni, soğuk bölgelerde yapılır.
Örnekleme İşlevi
?11
Soruların çoğunu doğru cevapladı fakat süreyi iyi kullanamadı.
Zıtlık İşlevi
?12
Özetle teknoloji bilinçli kullanıldığında öğrenmeyi destekleyen güçlü bir araçtır.
Özetleme İşlevi

7. Geçiş ve Bağlantı İfadeleriyle Boşluk Doldurma

ancak
ayrıca
kısacası
hem…hem de
sonucunda
örneğin
böylece
ya…ya da
özellikle
fakat
Cümleler
Cevaplar
?1
Bu cihaz oldukça hızlı çalışıyor, …………….. pili kısa sürede tükeniyor.
ancak
?2
Mert sunum metnini tamamladı, …………….. kullanacağı görselleri de düzenledi.
ayrıca
?3
…………….. planlı çalışanlar zamanlarını daha verimli kullanır.
kısacası
?4
Gezi boyunca …………….. tarihî yapıları inceledik …………….. yöresel yemekleri tattık.
hem…hem de
?5
Aylar süren düzenli çalışmaların …………….. takımımız finale yükseldi.
sonucunda
?6
Bazı kuşlar mevsime göre göç eder, …………….. leylekler kışın sıcak bölgelere gider.
örneğin
?7
Görevleri aramızda paylaştık, …………….. projeyi zamanında tamamladık.
böylece
?8
Hafta sonu …………….. bisiklete bineceğiz …………….. doğa yürüyüşüne çıkacağız.
ya…ya da
?9
Müze gezisinde beni …………….. eski denizcilik araçları etkiledi.
özellikle
?10
Bu fikir çok yaratıcı ……………… uygulanabilirliği düşük.
fakat

8. Test Sorusu-1

8
Kutup bölgelerinde yaşayan bazı hayvanların vücutları soğuğa karşı özel yapılarla korunur. —- kutup ayılarının kalın yağ tabakası, vücut sıcaklıklarını korumalarına yardımcı olur.

Bu metinde boş bırakılan yere aşağıdaki geçiş ve bağlantı ifadelerinden hangisi getirilmelidir?
AFakat
BKısacası
CÖrneğin
DBöylece
Doğru cevap C. Çünkü ikinci cümlede, ilk cümlede belirtilen duruma kutup ayıları örnek olarak verilmiştir.
Önce bir şık seç. Sonra “Cevabı Kontrol Et” butonuna tıkla.

9. Test Sorusu-2

9
I. Hava çok soğuktu ancak sporcular antrenmana devam etti.
II. Yağmur yağdığı için maç ertelendi.
III. Bazı meyveler, örneğin portakal ve mandalina, C vitamini bakımından zengindir.
IV. Bütün görevleri tamamladık, böylece erkenden eve döndük.

Numaralanmış cümlelerin hangisinde zıtlık işlevli bir geçiş ve bağlantı ifadesi kullanılmıştır?
AI
BII
CIII
DIV
Doğru cevap A. Çünkü I. cümledeki “ancak” sözcüğü soğuk havaya rağmen antrenmanın sürmesini bildirerek zıtlık kurmuştur.
Önce bir şık seç. Sonra “Cevabı Kontrol Et” butonuna tıkla.

10. Test Sorusu-3

10
Öğrenciler görevleri aralarında paylaştılar, böylece projeyi zamanında tamamladılar.

Bu cümlede altı çizili geçiş ve bağlantı ifadesinin işlevi aşağıdakilerden hangisidir?
AÖzetleme
BVurgulama
CÖrnekleme
DSonuç bildirme
Doğru cevap D. Çünkü “böylece” sözcüğü görev paylaşımının sonucunda projenin zamanında tamamlandığını bildirmiştir.
Önce bir şık seç. Sonra “Cevabı Kontrol Et” butonuna tıkla.

11. Test Sorusu-4

11
Dün akşam hava oldukça soğuktu, —- yürüyüşe çıktık. Uzun süre dışarıda kaldık, —- üşüttük.

Bu metindeki boşluklara sırasıyla aşağıdakilerden hangileri getirilmelidir?
Açünkü – ayrıca
Bbuna rağmen – bu nedenle
Cörneğin – fakat
Dkısacası – özellikle
Doğru cevap B. Çünkü ilk boşlukta soğuk havaya rağmen yürüyüşe çıkıldığı için zıtlık, ikinci boşlukta ise üşütmenin nedeni bildirildiği için sonuç ilişkisi kurulmalıdır.
Önce bir şık seç. Sonra “Cevabı Kontrol Et” butonuna tıkla.

12. Test Sorusu-5

12
Müze gezisinde birçok eser gördük; özellikle eski denizcilik araçları hepimizin ilgisini çekti.

Bu cümlede altı çizili ifadenin işlevi aşağıdakilerden hangisidir?
AZıtlık bildirme
BÖzetleme
CVurgulama
DSonuç bildirme
Doğru cevap C. Çünkü “özellikle” sözcüğü eski denizcilik araçlarını diğer eserler arasından öne çıkarmıştır.
Önce bir şık seç. Sonra “Cevabı Kontrol Et” butonuna tıkla.

13. Test Sorusu-6

13
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde geçiş ve bağlantı ifadesi kullanılmamıştır?
AAkşam erkenden eve dönüp ödevlerimi tamamladım.
BBu kitap oldukça uzun, üstelik dili de ağır.
CHava yağmurluydu fakat çocuklar dışarı çıktı.
DKısacası bu gezi hepimiz için çok yararlı oldu.
Doğru cevap A. Çünkü bu cümlede düşünceler arasında geçiş veya bağlantı kuran özel bir ifade kullanılmamıştır.
Önce bir şık seç. Sonra “Cevabı Kontrol Et” butonuna tıkla.

14. Test Sorusu-7

14
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “örneğin” sözcüğü uygun bir biçimde kullanılmıştır?
AYağmur başladı, örneğin pikniği erteledik.
BBazı yenilenebilir enerji kaynakları, örneğin güneş ve rüzgâr, doğaya daha az zarar verir.
CÇok çalıştı, örneğin sınavdan yüksek not aldı.
DHava soğuktu, örneğin montunu evde unuttu.
Doğru cevap B. Çünkü güneş ve rüzgâr, yenilenebilir enerji kaynaklarına örnek olarak verilmiştir.
Önce bir şık seç. Sonra “Cevabı Kontrol Et” butonuna tıkla.

15. Test Sorusu-8

15
I. Deniz canlılarının bazıları karanlıkta ışık üretebilir.
II. Ancak bu özellik bütün deniz canlılarında görülmez.
III. Bilim insanları bu canlıları uzun süredir inceliyor.
IV. Bu nedenle yeni araştırma yöntemleri geliştiriliyor.

Bu metindeki numaralanmış cümlelerin hangilerinde geçiş ve bağlantı ifadesi kullanılmıştır?
AI ve II
BI ve III
CII ve III
DII ve IV
Doğru cevap D. Çünkü II. cümlede “ancak” zıtlık, IV. cümlede “bu nedenle” sonuç bildirme işleviyle kullanılmıştır.
Önce bir şık seç. Sonra “Cevabı Kontrol Et” butonuna tıkla.

16. Test Sorusu-9

16
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde geçiş ve bağlantı ifadesinin işlevi yanlış verilmiştir?
ATakım iyi hazırlandı, bu nedenle maçı kazandı. — Örnekleme
BBu çanta hafif, üstelik oldukça dayanıklı. — Ek bilgi verme
CHava güneşliydi, fakat rüzgâr çok sertti. — Zıtlık
DÖzetle düzenli çalışma başarıyı artırır. — Özetleme
Doğru cevap A. Çünkü “bu nedenle” örnekleme değil, önceki durumun sonucunu bildirme işlevi taşır.
Önce bir şık seç. Sonra “Cevabı Kontrol Et” butonuna tıkla.

17. Test Sorusu-10

17
“Ancak” sözcüğü aşağıdaki cümlelerin hangisinde zıtlık işleviyle kullanılmamıştır?
AÇok uğraştı ancak istediği sonucu alamadı.
BHava soğuktu ancak çocuklar dışarıda oynamayı sürdürdü.
CBu kitabı ancak hafta sonuna kadar bitirebilirim.
DSoruyu doğru çözdü ancak işlemlerini yazmadı.
Doğru cevap C. Çünkü bu cümlede “ancak” sözcüğü zıtlık değil, “yalnızca” anlamında kullanılmıştır.
Önce bir şık seç. Sonra “Cevabı Kontrol Et” butonuna tıkla.
SLAYT LİSTESİ
i Kullanım Bilgilendirmesi

Bu sunu; akıllı tahtalarda, bilgisayarlarda, tabletlerde ve farklı işletim sistemlerinde kullanılabilecek şekilde hazırlanmıştır.

İçeriği daha rahat kullanmak için sununun sağ alt köşesindeki tam ekran butonunu kullanabilirsiniz.

Mobil cihazlarda daha geniş görüntüleme için ekranı yatay kullanmanız ve otomatik döndürme ayarını açmanız önerilir.

Ders sırasında Epic Pen, Fatih Kalem veya benzeri ekran üzerine yazı yazma araçlarıyla sunuyu daha etkileşimli kullanabilirsiniz.

Bu Sunuda Hangi Konular Var?

Seçenek Belirtme İşlevi

“Ya da, veya, yahut, ister… ister…, ya… ya…” gibi birden fazla seçenek bulunduğunu bildiren geçiş ve bağlantı ifadeleri açıklanır.

Ekleme İşlevi

Önceden verilen bilgiye yeni bir bilgi ekleyen “ayrıca, bunun yanında, üstelik, dahası, hem… hem de…” gibi ifadeler ele alınır.

Zıtlık İşlevi

Bir düşünceden ona ters düşen başka bir düşünceye geçiş sağlayan “ama, fakat, ancak, oysa, buna rağmen” gibi ifadeler incelenir.

Sonuç Bildirme İşlevi

Bir olay veya durumun ortaya çıkardığı sonucu bildiren “bu nedenle, bu yüzden, böylece, dolayısıyla, sonuç olarak” gibi ifadeler açıklanır.

Örnekleme İşlevi

Bir düşünceyi daha anlaşılır hâle getirmek amacıyla kullanılan “örneğin, mesela, söz gelimi, örnek olarak” ifadeleri örneklerle gösterilir.

Özetleme İşlevi

Anlatılan düşünceleri kısa ve toplu biçimde ifade eden “kısacası, özetle, yani, sonuç olarak” gibi bağlantı ifadeleri ele alınır.

Vurgulama İşlevi

Okuyucunun dikkatini önemli bir noktaya çekmek için kullanılan “özellikle, en önemlisi, başta, bilhassa” gibi ifadeler açıklanır.

Geçiş ve Bağlantı İfadelerini Ayırt Etme

Cümlede geçiş ve bağlantı ifadesinin bulunup bulunmadığını belirleme ve kullanılan ifadenin hangi işlevi üstlendiğini ayırt etme çalışmaları yapılır.

Etkileşimli Etkinlikler

Geçiş ve bağlantı ifadelerini belirleme, işlevlerini ayırt etme ve boşluklara uygun ifadeleri yerleştirmeye yönelik 3 etkileşimli etkinlik yer alır.

Değerlendirme Testleri

Geçiş ve bağlantı ifadelerinin kullanımını ve işlevlerini ölçen 10 çoktan seçmeli soruyla öğrencilerin öğrenme düzeyi değerlendirilir.

İlk Yorumu Sen Yap

Bu içerikle ilgili görüş, soru ve önerilerinizi paylaşabilirsiniz.

Yorum Yaz

E-posta adresiniz yayımlanmaz. Zorunlu alanlar * ile işaretlenmiştir.