ZARFLAR (BELİRTEÇLER)
Fiillerin, fiile benzeyen sözcüklerin (fiilimsilerin), sıfatların ya da kendi türünden sözcüklerin (zarfların) anlamlarını etkileyen, onları çeşitli yönlerden belirten sözcüklere zarf (belirteç) denir.
1. DURUM (HÂL) ZARFLARI
➔ Kardeşim ödevlerini dikkatlice yaptı. (Nasıl yaptı? → Dikkatlice)
➔ Hızlıca koşup otobüse yetişti. (Nasıl koşup? → Hızlıca)
➔ Bu sırrı asla kimseye söylemem. (Kesinlik)
➔ Keşke tatile biz de gitseydik. (Dilek)
➔ Galiba yağmur yağacak. (Olasılık/İhtimal)
2. ZAMAN ZARFLARI
➔ Akşamleyin teyzemler bize gelecek. (Ne zaman gelecek?)
➔ Kışın buralar çok soğuk olur. (Ne zaman olur?)
➔ Henüz ödevimi bitiremedim. (Ne zaman bitiremedim?)
Ek-fiil alarak yüklem olan isimlere ve isim soylu sözcüklere sorulan “Ne zaman?” sorusu da yine zaman zarfını verir. Ancak zaman bildiren her sözcük zarf olmayabilir; eğer “ne zaman” sorusuna değil de “ne” sorusuna cevap veriyorsa isimdir.
Örnek:
➔ Gece, insana huzur verir. (İsim – Ne huzur verir?)
➔ Gece yola çıkacağız. (Zarf – Ne zaman çıkacağız?)
3. MİKTAR ZARFLARI
➔ Bugün çok yoruldum. (Fiili etkilemiş)
➔ Pek güzel bir evi var. (Sıfatı etkilemiş – Ne kadar güzel?)
➔ Konuyu bayağı iyi anlattı. (Zarfı etkilemiş – Ne kadar iyi?)
Miktar zarfları, fillerin ve fiile benzeyen sözcüklerin dışında sıfatların ve zarfların da anlamlarını derecelendirerek etkileyebilir.
Örnek: Daha hızlı koşmalısın. (Zarfı derecelendirmiş)
4. YER-YÖN ZARFLARI
➔ Annem balkondan aşağı bakıyor.
➔ Arabayı biraz ileri park et.
➔ Üşüyünce içeri girdi.
Yer-yön zarfları ek almaz. Ek aldıklarında (özellikle ismin hâl eklerini) zarf olmaktan çıkıp isim olurlar.
➔ Dışarı çık. (Zarf – Ek yok)
➔ Dışarıya çık. (İsim – Ek almış)
5. SORU ZARFLARI
➔ Nasıl bir yol izleyeceğiz?
➔ Toplantıya niçin gelmedin?
➔ Ne zaman yola çıkacaksınız?
Soru zamirleri ve soru sıfatları, soru zarflarıyla karıştırılmamalıdır.
▪ Nasıl kitap okursun? ➔ İsmi etkilediği için Soru Sıfatı.
▪ Çarşıdan ne aldın? ➔ İsmin yerini tuttuğu için Soru Zamiri.
▪ Oraya nasıl gittin? ➔ Fiili etkilediği için Soru Zarfı.
İlk Yorumu Sen Yap
Bu içerikle ilgili görüş, soru ve önerilerinizi paylaşabilirsiniz.