7. Sınıf Metinde Anlam Konu Anlatımı
Bu sayfada 7. sınıf metinde anlam konusu için hazırlanmış kapsamlı ve etkileşimli ders sunusu yer almaktadır Çalışmada paragrafta başlık, konu, ana fikir (ana düşünce), yardımcı fikirler, soru-cevap ilişkileri, paragraf yapısı ve hikâye unsurları zengin örneklerle incelenmiştir
Öğretmenler bu materyali akıllı tahta üzerinde ders anlatımı, konu tekrarı ve sınıf içi uygulama amacıyla kullanabilir Öğrenciler ise açıklama, tartışma, betimleme, öyküleme gibi anlatım biçimleri ile tanımlama, karşılaştırma, örneklendirme ve tanık gösterme gibi düşünceyi geliştirme yollarını etkileşimli alıştırmalar ve çözümlü test sorularıyla kolayca kavrayabilir
1. Paragrafta Başlık
Bir paragrafta ya da şiirde anlatılanları en kısa ve en kapsamlı biçimde ifade eden sözcük veya sözcük grubuna başlık denir.
Başlık, metnin tamamıyla ilgili olmalı ve metnin yalnızca küçük bir bölümünü değil, genelini kapsamalıdır. Ayrıca metnin konusu ve ana düşüncesiyle bağlantılı olmalıdır.
Başlığın Özellikleri
- Metnin tamamını kapsar.
- Konu ve ana düşünceyle uyumludur.
- Genellikle kısa ve özdür.
- Okuyucunun ilgisini çekebilir.
- Metnin içeriği hakkında ipucu verir.
Örnek:Teknolojinin gelişmesiyle bilgiye ulaşmak oldukça kolaylaştı. Ancak internette bulunan her bilgi doğru olmayabilir. Bu nedenle araştırma yaparken bilgilerin kaynağı kontrol edilmeli ve farklı kaynaklarla karşılaştırılmalıdır.
Bu metne en uygun başlık: “İnternette Güvenilir Bilgi”
2. Paragrafta Konu
Bir paragrafta üzerinde durulan olay, durum, kişi, varlık veya düşünceye konu denir.
Konuyu bulabilmek için metne:
“Bu metinde ne anlatılıyor?”
“Bu parçada neden söz ediliyor?”
soruları yöneltilebilir.
Konunun Özellikleri
- Paragrafın tamamını kapsar.
- Metinde üzerinde durulan temel kavram veya durumdur.
- Genellikle birkaç sözcükle ifade edilir.
- Ana düşünceye göre daha kısa ve geneldir.
Örnek:“Arılar, çiçeklerden topladıkları nektarı kovana taşır. Burada işçi arılar tarafından işlenen nektar zamanla bala dönüşür. Arılar aynı zamanda bitkilerin tozlaşmasına da katkı sağlar.”
Konu: Arıların yaşamı ve doğadaki görevleri
3. Paragrafta Ana Fikir (Ana Düşünce)
Yazarın bir metni yazarken okuyucuya vermek istediği temel mesaja ana fikir (ana düşünce) denir.
Ana düşünce, metnin bütününden çıkarılır. Bir cümle biçiminde ifade edilir ve yazarın asıl söylemek istediğini ortaya koyar.
Ana Fikrin Özellikleri
- Metnin temel mesajıdır.
- Paragrafın tamamını kapsar.
- Konuyla doğrudan bağlantılıdır.
- Genellikle yargı bildirir.
Örnek:“Başarılı insanların ortak özelliklerinden biri, karşılaştıkları güçlükler karşısında hemen vazgeçmemeleridir. Başarısız olduklarında hatalarını değerlendirir ve yeniden denerler. Çünkü başarı çoğu zaman sabırlı bir çalışmanın sonucudur.”
Ana fikir: İnsan, başarılı olmak için güçlükler karşısında pes etmeden çalışmayı sürdürmelidir.
Şiirde Ana Duygu
Şiirlerde verilmek istenen temel duyguya ana duygu denir.
Örneğin bir şiirde sürekli anne özlemi anlatılıyorsa şiirin ana duygusu anne özlemi olabilir.
4. Paragrafta Yardımcı Fikir
Paragraftaki ana düşünceyi açıklayan, destekleyen veya tamamlayan düşüncelere yardımcı fikir denir.
Bir paragrafta tek bir ana düşünce bulunurken birden fazla yardımcı düşünce bulunabilir.
Yardımcı Fikrin Özellikleri
Ana düşünceyi destekler.
Paragrafın ayrıntılarını oluşturur.
Bir paragrafta birden fazla olabilir.
Örnekler, açıklamalar ve ayrıntılar yardımcı fikirleri oluşturabilir.
Örnek:Düzenli kitap okumak insanın birçok yönden gelişmesini sağlar. Kitap okuyan kişilerin kelime dağarcığı genişler ve kendilerini daha rahat ifade etmeleri kolaylaşır. Ayrıca okuma, hayal gücünü geliştirir ve farklı düşünceleri tanımayı sağlar. Bu nedenle kitap okumak günlük yaşamın önemli bir parçası hâline getirilmelidir.
Yardımcı fikirler: Kitap okumak kelime dağarcığını geliştirir, kendini ifade etmeyi kolaylaştırır, hayal gücünü zenginleştirir ve farklı düşünceleri tanımaya yardımcı olur.
5. Paragrafta Soru – Cevap
Bu tür sorularda verilen bir paragrafın hangi soruya cevap olarak söylenmiş olabileceği veya bir sorunun cevabının paragrafta bulunup bulunmadığı belirlenir.
Doğru cevabı bulmak için yalnızca ilk cümleye değil, paragrafın tamamına dikkat edilmelidir.
Örnek:“Yazmaya başlamadan önce uzun süre araştırma yaparım. Konuyla ilgili kitapları okur, notlar çıkarırım. Daha sonra olay örgüsünü ve karakterleri belirlerim. Ancak bundan sonra kitabımı yazmaya başlarım.”
Bu paragraf şu soruya cevap olabilir:
“Bir kitap yazmaya başlamadan önce nasıl hazırlanırsınız?”
Uyarı:Soru ile paragraf arasında konu ve anlam bütünlüğü bulunmalıdır. Seçilen soru, paragrafın yalnızca bir bölümünü değil mümkün olduğunca tamamını karşılamalıdır.
6. Paragrafta Yapı
Bir metindeki cümlelerin belirli bir anlam ve düşünce düzeni içinde sıralanmasına paragrafın yapısı denir.
Bir paragraf genel olarak giriş, gelişme ve sonuç bölümlerinden oluşur.
Giriş Bölümü
Konunun ortaya konduğu bölümdür. Giriş cümlesi genellikle kendisinden önce başka bir cümle varmış izlenimi uyandırmaz.
“Ama, fakat, çünkü, oysa, bundan dolayı” gibi kendinden önceki bir düşünceye bağlanan ifadeler çoğunlukla giriş cümlesinde kullanılmaz.
Gelişme Bölümü
Giriş bölümünde ortaya konan düşüncenin açıklandığı, örneklendirildiği ve ayrıntılandırıldığı bölümdür.
Sonuç Bölümü
Paragrafta anlatılanların bir sonuca bağlandığı bölümdür. Ana düşünce bazen bu bölümde açıkça verilebilir.
7. Paragrafta Hikâye Unsurları
Olay
Metinde gerçekleşen veya gerçekleşebilecek durumdur.
Örnek:Bir çocuğun kaybettiği köpeğini araması
Şahıs Kadrosu
Olayı yaşayan, gerçekleştiren veya olaydan etkilenen kişilerdir.
Örnek:Ece, annesi ve komşuları
Yer (Mekân)
Olayın gerçekleştiği çevre veya mekândır.
Örnek:Köy, okul bahçesi, orman, ev
Zaman
Olayın gerçekleştiği an, gün, mevsim veya dönemdir.
Örnek:Bir kış sabahı, geçen yaz, akşamüstü
8. Anlatım Biçimleri-1
a. Açıklama
Bir konu hakkında okuyucuya bilgi vermek, bir düşünceyi açıklamak veya öğretmek amacıyla kullanılan anlatım biçimidir.
Açıklayıcı anlatımda çoğunlukla açık ve anlaşılır bir dil kullanılır. Nesnel ifadeler daha çok tercih edilir.
Örnek:“Penguenler uçamayan kuş türlerinden biridir. Vücutları soğuk iklim koşullarına uyum sağlayacak biçimde gelişmiştir. Kanatlarını uçmak yerine suda yüzmek için kullanırlar. Besinlerinin önemli bir bölümünü balıklar oluşturur.”
Bu metinde amaç penguenlerle ilgili bilgi vermektir.
b. Tartışma
Bir düşüncenin yanlışlığını gösterip başka bir düşüncenin doğruluğunu savunmak amacıyla kullanılan anlatım biçimidir.
Yazar, okuyucuyu kendi düşüncesine inandırmaya ve ikna etmeye çalışır.
Tartışma metinlerinde genellikle iki farklı görüş bulunur ve yazar bunlardan birini savunur.
Örnek:“Bazı insanlar çocukların boş zamanlarının tamamını ders çalışarak geçirmesi gerektiğini düşünüyor. Bence bu doğru değil. Çocukların oyun oynamaya, spor yapmaya ve arkadaşlarıyla vakit geçirmeye de ihtiyacı vardır. Başarı yalnızca sürekli ders çalışmakla elde edilemez.”
Yazar, sürekli ders çalışmanın gerekli olduğu düşüncesine karşı çıkmış ve kendi görüşünü savunmuştur.
Yazar, sürekli ders çalışmanın gerekli olduğu düşüncesine karşı çıkmış ve kendi görüşünü savunmuştur.
9. Anlatım Biçimleri-2
c. Betimleme
Bir varlığı, kişiyi, yeri veya ortamı okuyucunun zihninde canlandıracak biçimde anlatmaya betimleme denir.
Betimlemede gözlem önemlidir. Renk, biçim, görünüş, ses ve koku gibi ayrıntılardan yararlanılabilir.
Betimleyici anlatımı bir fotoğraf karesine benzetebiliriz. Hareket ya hiç yoktur ya da oldukça azdır.
Örnek:“Gölün yüzeyi akşam güneşinin altında turuncuya dönmüştü. Kıyıdaki ince sazlar hafif rüzgârla sallanıyor, uzaktaki dağların gölgeleri suya düşüyordu. Küçük ahşap iskele sessizce gölün içine doğru uzanıyordu.”
Bu metinde göl ve çevresi okuyucunun zihninde canlandırılmaya çalışılmıştır.
d. Öyküleme
Yaşanmış veya yaşanabilecek bir olayın yer, zaman ve kişilerle birlikte anlatılmasına öyküleme denir.
Öyküleyici metinlerde hareket ve olay vardır. Bir durumdan başka bir duruma geçiş görülür.
Öykülemeyi bir video kaydına benzetebiliriz.
Örnek:“Ece okuldan çıkınca eve doğru yürümeye başladı. Köşeyi döndüğü sırada yerde bir cüzdan gördü. Cüzdanı alıp içindeki kimliğe baktı ve sahibinin yakınlarda oturduğunu fark etti. Adrese giderek cüzdanı sahibine teslim etti.”
Bu metinde olaylar art arda gerçekleştiği için öyküleyici anlatım kullanılmıştır.
10. Düşünceyi Geliştirme Yolları-1
a. Tanımlama
Bir kavramın veya varlığın ne olduğunu açıklamaya tanımlama denir.
Tanımlama cümleleri:
“Bu nedir?”
“Bu kimdir?”
sorularına cevap verir.
Örnek:Erozyon, toprağın su ve rüzgâr gibi dış etkenlerle bulunduğu yerden taşınmasıdır.
“Erozyon nedir?” sorusunun cevabı verildiği için tanımlama yapılmıştır.
Uyarı:Bir varlığın yalnızca ne işe yaradığını söylemek tanımlama değildir.
Örnek:Termometre sıcaklığı ölçmek için kullanılır.
Bu cümlede termometrenin işlevi açıklanmıştır.
Termometre, sıcaklığı ölçmeye yarayan araçtır.
Bu cümlede “Termometre nedir?” sorusuna cevap verildiği için tanımlama vardır.
11. Düşünceyi Geliştirme Yolları-2
b. Karşılaştırma
İki veya daha fazla varlık, durum ya da kavramın benzer veya farklı yönleri bakımından kıyaslanmasına karşılaştırma denir.
Örnek:“Basılı kitaplarda sayfalara dokunmak ve not almak mümkündür. Elektronik kitaplar ise çok sayıda eseri tek cihazda taşımayı kolaylaştırır. Bu nedenle iki okuma biçiminin de farklı üstünlükleri vardır.”
Basılı kitaplarla elektronik kitaplar karşılaştırılmıştır.
c. Örneklendirme
Bir düşünceyi daha anlaşılır hâle getirmek için örneklerden yararlanmaya örneklendirme denir.
Örnek:“Ülkemizde doğal güzellikleriyle öne çıkan birçok yer vardır. Pamukkale, Uzungöl, Kapadokya ve Salda Gölü bunlardan yalnızca birkaçıdır.”
Genel düşünce, örneklerle somutlaştırılmıştır.
12. Düşünceyi Geliştirme Yolları-3
d. Tanık Gösterme
Bir düşünceyi desteklemek ve okuyucuyu inandırmak amacıyla alanında tanınan veya sözüne değer verilen bir kişinin sözünden yararlanmaya tanık gösterme denir.
Sayısal veriler yalnızca rakamlarla verilmek zorunda değildir.
Sayısal veriler yalnızca rakamlarla verilmek zorunda değildir.
Örnek:“Okumak insanın düşünce dünyasını geliştirir. Bu nedenle çocuklara küçük yaşlardan itibaren kitap okuma alışkanlığı kazandırılmalıdır. Cemil Meriç’in ‘Kitap bir limandı benim için.’ sözü de kitabın insan yaşamındaki yerini ortaya koymaktadır.”
Yazar, düşüncesini tanınmış bir kişinin sözüyle desteklemiştir.
Uyarı:Atasözleri tanık gösterme sayılmaz. Çünkü atasözlerinin belirli bir söyleyeni yoktur.
e. Sayısal Verilerden Yararlanma
Bir düşünceyi daha güvenilir ve inandırıcı hâle getirmek için istatistik, oran, sayı veya ölçü bildiren bilgilerden yararlanılmasına sayısal verilerden yararlanma denir.
Örnek:“Bir araştırmaya katılan 500 öğrencinin %62’si her gün en az yarım saat kitap okuduğunu belirtmiştir. Öğrencilerin %23’ü ise haftada yalnızca bir kez kitap okuduğunu söylemiştir.”
Düşünce, sayısal bilgilerle desteklenmiştir.
13. Düşünceyi Geliştirme Yolları-4
f. Benzetme
Aralarında ortak özellik bulunan iki varlık veya kavramdan birinin diğerine benzetilmesine benzetme denir.
“Kitaplar, insanın önünde açılan pencereler gibidir. Her kitap, okuyucunun daha önce görmediği başka bir dünyayı tanımasını sağlar.”
Kitaplar, dünyaya açılan pencerelere benzetilmiştir.
g. Duyulardan Yararlanma
Bir varlık veya ortam anlatılırken görme, işitme, koklama, tatma ve dokunma duyularından yararlanılabilir.
Bir metinde birden fazla duyuya ait ayrıntının bulunması anlatımı daha canlı hâle getirir.
Örnek:“Fırından yeni çıkan ekmeklerin sıcaklığı ellerimi ısıtıyordu. Mutfağa yayılan mis gibi kokuyu duyunca acıktığımı fark ettim. Dışarıdan kuşların cıvıltısı geliyordu.”
Bu metinde dokunma, koklama ve işitme duyularından yararlanılmıştır.
14. Anlatıcı Türleri
Bir olay metninde yaşananları, kişileri, zamanı ve mekânı okuyucuya aktaran kişiye anlatıcı denir.
Anlatıcı, yazarın kendisi olmak zorunda değildir.
Olay metinlerinde iki temel anlatıcı türü vardır.
1. Birinci Kişi Ağzıyla Anlatım
Anlatıcı, olayın içinde bulunan kişilerden biridir. Olayları kendi yaşadıkları veya gördükleri üzerinden aktarır.
Bu anlatımda genellikle “ben” ve “biz” zamirleriyle bunlara uygun kişi ekleri kullanılır.
Örnek:“Sabah erkenden uyandım. Çantamı hazırlayıp evden çıktım. Okula giderken yolun kenarında küçük bir kedi gördüm. Yanına yaklaşıp ona biraz su verdim.”
2. Üçüncü Kişi Ağzıyla Anlatım
Anlatıcı olayın dışındadır ve yaşananları başka kişilerin başından geçiyormuş gibi aktarır.
Bu anlatımda genellikle “o” ve “onlar” zamirleriyle bunlara uygun kişi ekleri kullanılır.
Örnek:“Kerem sabah erkenden uyandı. Çantasını hazırlayıp evden çıktı. Okula giderken yolun kenarında küçük bir kedi gördü. Kedinin yanına yaklaşıp ona biraz su verdi.”
15. Metne En Uygun Başlığı Seçme
Metin
Başlık Seçenekleri
Göçmen kuşlar, yılın belirli dönemlerinde daha uygun iklim ve beslenme koşullarına ulaşmak için uzun yolculuklara çıkar. Bu yolculuk sırasında dağları, denizleri ve geniş ovaları aşarlar. Bazı türler binlerce kilometre uçarken belirli sulak alanlarda dinlenip enerji toplar. Bu nedenle göç yolları üzerindeki göllerin, deltaların ve sazlıkların korunması kuşların yaşamlarını sürdürebilmeleri açısından büyük önem taşır.
Göçmen Kuşların Uzun Yolculuğu
Sulak Alanlarda Yaşayan Canlılar
Kuşların Beslenme Alışkanlıkları
Bir insanın başarılı olması yalnızca yetenekli olmasına bağlı değildir. Düzenli çalışma, sabır ve hatalardan ders çıkarma da başarıyı etkileyen önemli unsurlardır. İlk denemede başarısız olan biri, eksiklerini belirleyip yeniden çalıştığında hedeflerine biraz daha yaklaşır. Küçük ilerlemeler başlangıçta önemsiz görünebilir ancak uzun süre devam eden kararlı bir çalışma zamanla büyük sonuçlar ortaya çıkarabilir.
Yetenekli İnsanların Ortak Özellikleri
Başarısızlığın İnsan Üzerindeki Etkileri
Başarıda Sabır ve Düzenli Çalışma
Arılar çiçeklerden nektar toplarken yalnızca bal üretimine katkı sağlamaz. Çiçeklerin üzerindeki polenleri başka çiçeklere taşıyarak bitkilerin çoğalmasına da yardımcı olurlar. Bu olay birçok meyve ve sebzenin oluşması için gereklidir. Arıların sayısının azalması, yalnızca bal üretimini değil tarımsal üretimi ve doğal yaşamın dengesini de olumsuz etkileyebilir. Bu yüzden arıların yaşam alanlarının korunması büyük önem taşır.
Tarımda Kullanılan Modern Yöntemler
Arıların Doğadaki Önemi
Balın İnsan Sağlığına Faydaları
Günümüzde şehirlerde yaşayan insanların büyük bir bölümü kısa mesafelerde bile otomobil kullanıyor. Bu durum hem trafik yoğunluğunu hem de hava kirliliğini artırıyor. Bisiklet yollarının yaygınlaştırılması ise insanların güvenli biçimde bisiklete binmesini kolaylaştırabilir. Kısa mesafelerde bisiklet kullanmak yakıt tüketimini azaltırken insanları daha hareketli bir yaşama da yönlendirir. Bu nedenle bisiklet, şehir yaşamı için çevreci bir ulaşım seçeneğidir.
Bisikletin Şehir Yaşamına Katkıları
Otomobil Kullanımının Tarihçesi
Şehirlerde Artan Trafik Sorunu
16. Paragrafın Konusunu Belirleme
Metin
Konu Seçenekleri
İnsanlar günlük yaşamda suyu çoğu zaman sınırsız bir kaynak gibi kullanıyor. Oysa kullanılabilir tatlı su miktarı oldukça sınırlıdır. Muslukların gereksiz açık bırakılması ve uzun duşlar önemli su kaybına yol açar. Bu nedenle suyu bilinçli kullanmak doğal kaynakların korunması açısından büyük önem taşır.
Evlerde kullanılan temizlik ürünleri
Tatlı su kaynaklarının oluşumu
Suyun bilinçli ve tasarruflu kullanılması
Düzenli uyku, çocukların ve gençlerin bedensel ve zihinsel gelişimi için önemlidir. Yeterince uyumayan bir öğrenci dikkatini toplamakta ve öğrendiklerini hatırlamakta zorlanabilir. Bu nedenle belirli saatlerde uyumak, ekran kullanımını azaltmak ve yeterince dinlenmek günlük yaşamı olumlu etkiler.
Düzenli ve yeterli uykunun yaşam üzerindeki etkileri
Telefon kullanımının yaygınlaşma nedenleri
Öğrencilerin okulda karşılaştığı sorunlar
Müzeler, geçmişten günümüze ulaşan eserlerin korunmasını ve gelecek kuşaklara aktarılmasını sağlar. Sergilenen araçlar, kıyafetler ve belgeler geçmiş dönemler hakkında bilgi verir. Öğrenciler de müze gezilerinde öğrendikleri bilgileri somut örneklerle ilişkilendirerek daha kalıcı bir öğrenme sağlayabilir.
Eski eşyaların maddi değerinin belirlenmesi
Müzelerin kültürel miras ve öğrenmedeki işlevi
Okul gezilerinde uyulması gereken kurallar
Şehirlerdeki parklar ve ağaçlık alanlar insanların dinlenmesine imkân verir. Ağaçlar havanın temizlenmesine katkıda bulunur, gölge sağlar ve birçok canlıya yaşam alanı oluşturur. Bu nedenle yeşil alanların korunması ve artırılması, şehirlerin daha sağlıklı ve yaşanabilir olması açısından önemlidir.
Şehirlerdeki yeşil alanların önemi
Kuşların şehirlerdeki beslenme alışkanlıkları
Yeni binaların yapımında kullanılan malzemeler
17. Paragrafın Ana Fikrini Belirleme
Metin
Ana Fikir Seçenekleri
Teknoloji, günlük işlerimizi kolaylaştıran önemli araçlar sunuyor. Ancak telefon ve tabletlerin gereğinden fazla kullanılması, insanların hem zamanını verimsiz geçirmesine hem de çevresindekilerle iletişiminin azalmasına yol açabiliyor. Bu nedenle teknolojiden yararlanırken kullanım süresini dengeli tutmak gerekir.
Teknolojik araçlar tamamen zararlıdır ve mümkün olduğunca kullanılmamalıdır.
Teknoloji bilinçli ve ölçülü kullanıldığında yararlı olabilir.
Telefonlar yalnızca iletişim kurmak amacıyla kullanılmalıdır.
Bir konuda başarılı olmak isteyen kişi, ilk denemesinde istediği sonucu alamayabilir. Önemli olan başarısızlık karşısında hemen vazgeçmek yerine hatalarını fark edip yeniden denemektir. Sabırla çalışan ve eksiklerini gidermeye devam eden kişiler, zamanla hedeflerine daha çok yaklaşır.
Başarısız olan insanlar hedeflerini değiştirmelidir.
Başarı yalnızca doğuştan gelen yeteneklere bağlıdır.
Başarıya ulaşmada sabır ve kararlılık önemli bir rol oynar.
Doğada yaşayan her canlının ekosistem içinde bir görevi vardır. Küçük bir böceğin ya da önemsiz görülen bir bitkinin yok olması bile başka canlıların yaşamını etkileyebilir. Bu nedenle doğal yaşamı korumak, yalnızca bazı hayvanları değil bütün canlılar arasındaki dengeyi korumak anlamına gelir.
Doğadaki bütün canlılar birbirine bağlıdır ve bu denge korunmalıdır.
Sadece nesli tükenmekte olan hayvanların korunması yeterlidir.
Küçük canlıların doğaya önemli bir katkısı yoktur.
Kitap okumak, yalnızca bilgi edinmek için yapılan bir etkinlik değildir. Farklı kişilerin düşüncelerini ve yaşamlarını tanımak, insanın olaylara başka açılardan bakmasını sağlar. Düzenli okuma alışkanlığı, hem kelime dağarcığını geliştirir hem de kişinin düşünme gücünü artırır.
Kitap seçerken yalnızca bilgi veren eserler tercih edilmelidir.
Düzenli kitap okumak insanın düşünce ve anlatım dünyasını geliştirir.
Her insan aynı tür kitapları okumalıdır.
18. Anlatım Biçimlerini Belirleme
?
1
Sabah erkenden evden çıkan Efe, durağa vardığında otobüsün hareket etmek üzere olduğunu gördü. Koşarak kapıya yetişti ve son anda içeri girdi. Birkaç durak sonra çantasını evde unuttuğunu fark edince telaşlandı. Şoförden izin isteyip ilk durakta indi ve aynı yolu bu kez aceleyle geri dönmeye başladı.
Öyküleme
?
2
Sonbaharda bazı ağaçların yaprakları yeşil rengini kaybederek sarı, turuncu ya da kırmızı tonlara dönüşür. Bunun temel nedeni, günlerin kısalması ve sıcaklığın düşmesiyle yapraklardaki klorofil miktarının azalmasıdır. Yeşil renk çekilince yaprakta zaten bulunan diğer renk pigmentleri daha belirgin hâle gelir.
Açıklama
?
3
Kasabanın eski kütüphanesi dar, taş döşeli bir sokağın sonunda duruyordu. Soluk kahverengi kapısının üzerinde küçük, pirinç bir tabela vardı. İçeri girildiğinde tavana kadar yükselen koyu renkli raflar, sararmış kitaplar ve geniş pencerelerden süzülen yumuşak ışık hemen dikkat çekiyordu.
Betimleme
?
4
Bazıları öğrencilerin bütün ders kitaplarının yalnızca dijital ortamda bulunmasının daha yararlı olduğunu düşünüyor. Bence bu görüş doğru değildir. Ekrandan uzun süre okumak dikkati dağıtabilir ve gözleri yorabilir. Üstelik herkesin sürekli kullanabileceği bir elektronik cihaza sahip olduğu da söylenemez. Bu nedenle basılı kitaplardan tamamen vazgeçilmemelidir.
Tartışma
?
5
Arılar, yiyecek kaynağının yerini kovandaki diğer arılara özel hareketlerle bildirir. İşçi arı, kovana döndüğünde belirli bir yönde ve ritimde hareket ederek adeta bir dans yapar. Bu hareketlerin yönü ve süresi, besinin hangi tarafta ve yaklaşık ne kadar uzakta olduğunu diğer arılara aktarır.
Açıklama
19. Düşünceyi Geliştirme Yöntemlerini Belirleme
?
1
Geri dönüşüm, kullanılmış maddelerin çeşitli işlemlerden geçirilerek yeniden kullanılabilir hâle getirilmesidir. Kâğıt, cam, plastik ve metal gibi atıkların yeniden değerlendirilmesi hem doğal kaynakların korunmasına hem de çöp miktarının azalmasına katkı sağlar.
Tanımlama
?
2
Türkiye’de kitap okuma alışkanlığı yaş gruplarına göre farklılık gösterebilir. Bir araştırmada öğrencilerin %62’sinin haftada en az bir gün kitap okuduğu, %18’inin ise neredeyse hiç kitap okumadığı belirlenmiştir. Bu oranlar, düzenli okuma alışkanlığının her öğrencide aynı düzeyde olmadığını göstermektedir.
Sayısal Verilerden Yararlanma
?
3
Doğayı korumak için günlük yaşamda pek çok küçük adım atabiliriz. Örneğin alışverişte bez çanta kullanmak, kullanılmayan lambaları kapatmak, kâğıtları gereksiz yere harcamamak ve kısa mesafelerde yürümeyi tercih etmek çevreye verilen zararı azaltır.
Örneklendirme
?
4
İnsan, yalnızca çevresindeki dünyayı değil kendisini de tanımaya çalışmalıdır. Yunus Emre’nin “İlim ilim bilmektir, ilim kendin bilmektir.” sözü de gerçek bilginin kişinin kendisini tanımasıyla anlam kazandığını vurgular.
Tanık Gösterme
?
5
Basılı kitap ile elektronik kitap aynı amacı taşısa da okuma deneyimi bakımından birbirinden ayrılır. Basılı kitapta sayfaya dokunmak ve not almak daha doğal bir his verirken elektronik kitap binlerce eseri tek cihazda taşımayı kolaylaştırır. Bu nedenle iki okuma biçiminin de kendine özgü üstünlükleri vardır.
Karşılaştırma
20. Kaçıncı Kişi Ağzından Anlatıldığını Belirleme
?
1
Mert, okul çıkışında doğruca kütüphaneye gitti. Ertesi günkü sunumu için birkaç kaynak kitap buldu ve önemli gördüğü bölümleri defterine not etti. Çalışmasını tamamladıktan sonra kitapları görevliye teslim edip sessizce dışarı çıktı.
Üçüncü Kişi Ağzından Anlatım
?
2
Sabah erkenden uyandığımda pencereden içeri parlak bir güneş ışığı giriyordu. Kahvaltımı hızlıca yaptım, çantamı hazırladım ve uzun zamandır görmek istediğim müzeye gitmek için evden çıktım.
Birinci Kişi Ağzından Anlatım
?
3
Elif, bahçedeki küçük fidanın yapraklarının solduğunu fark etti. Toprağı kontrol edince oldukça kuru olduğunu gördü. Hemen bir kova su getirdi ve fidanı dikkatlice suladı.
Üçüncü Kişi Ağzından Anlatım
?
4
Köyün yaşlı değirmencisi her sabah gün doğmadan işe başlardı. Önce çarkları kontrol eder, sonra gelen buğday çuvallarını sıraya dizerdi. Köylüler onun titiz çalışmasına her zaman güvenirdi.
Üçüncü Kişi Ağzından Anlatım
?
5
Geçen hafta arkadaşlarımla birlikte sahilde yürüyüşe çıktık. Yol boyunca deniz kabukları topladık, kıyıya vuran küçük dalgaları izledik ve gün batmadan önce eve dönmeye karar verdik.
Birinci Kişi Ağzından Anlatım
21. Test Sorusu-1
21
Mercan resifleri, denizlerde çok sayıda canlıya barınma ve beslenme alanı sağlar. Ancak deniz suyu sıcaklığının uzun süre normalin üzerinde seyretmesi, mercanların renklerini kaybederek beyazlaşmasına yol açabilir. Bu durum uzun sürerse mercanlar zarar görür ve resifte yaşayan balık türlerinin sayısı da azalabilir. Bilim insanları, özellikle iklim değişikliğinin bu hassas yaşam alanları üzerindeki baskıyı artırdığına dikkat çekmektedir.
Bu metinde ele alınan konu aşağıdakilerden hangisidir?
AMercanların yalnızca sıcak denizlerde yaşaması
BBalık türlerinin mercanlardan daha dayanıklı olması
CBilim insanlarının denizlerde yaptığı araştırmalar
DDeniz suyu sıcaklığındaki artışın mercan resiflerine etkisi
Doğru cevap D. Çünkü metinde sıcaklık artışının mercanlarda beyazlaşmaya ve resif yaşamının zarar görmesine yol açması anlatılmıştır.
Önce bir şık seç. Sonra “Cevabı Kontrol Et” butonuna tıkla.
22. Test Sorusu-2
22
Şehir merkezlerinde asfalt yollar, beton binalar ve geniş otoparklar gündüzleri güneşten gelen ısıyı depolar. Akşam olduğunda bu yüzeyler biriktirdikleri ısıyı çevreye vermeye devam eder. Bu nedenle yapılaşmanın yoğun olduğu bölgeler, ağaçlık ve açık alanlara göre geceleri daha sıcak kalabilir. Parkların ve yeşil çatıların artırılması ise bu sıcaklık farkının azaltılmasına yardımcı olabilir.
Bu metnin konusu aşağıdakilerden hangisidir?
AŞehirlerde park yapımının maliyeti
BYoğun yapılaşmanın şehir sıcaklığı üzerindeki etkisi
CBeton yapıların dayanıklılık özellikleri
DAkşam saatlerinde hava sıcaklığının ölçülmesi
Doğru cevap B. Çünkü paragraf, yapılaşmanın şehirleri daha sıcak hâle getirmesi ve yeşil alanların bu etkiyi azaltması üzerinde durmaktadır.
Önce bir şık seç. Sonra “Cevabı Kontrol Et” butonuna tıkla.
23. Test Sorusu-3
23
Geçmişte kaydedilmiş konuşmalar, türküler, masallar ve günlük yaşam sesleri bazı kurumlarda özel koşullarda saklanmaktadır. Bu kayıtlar yalnızca eski sesleri korumaz; bir dönemin dili, kültürü ve yaşam biçimi hakkında da araştırmacılara bilgi verir. Bozulmaya başlayan kayıtlar dijital ortama aktarılır ve böylece gelecekte de dinlenebilir hâle getirilir.
Bu metne getirilebilecek en uygun başlık aşağıdakilerden hangisidir?
AGeçmişin Seslerini Korumak
BMüzik Aletlerinin Değişimi
CDijital Cihazların Kullanımı
DAraştırmacıların Çalışma Alanları
Doğru cevap A. Çünkü metnin tamamında geçmişe ait ses kayıtlarının korunması ve gelecek kuşaklara aktarılması anlatılmaktadır.
Önce bir şık seç. Sonra “Cevabı Kontrol Et” butonuna tıkla.
24. Test Sorusu-4
24
Karıncalar yiyecek bulduklarında yuvaya dönerken yollarına koku izleri bırakabilir. Diğer karıncalar bu izleri takip ederek besin kaynağına ulaşır. Yiyecek azaldıkça koku izi zayıflar ve koloni zamanla başka kaynaklara yönelir. Bu yöntem, binlerce karıncanın merkezi bir yönetici olmadan düzenli biçimde hareket etmesini sağlar.
Bu metne getirilebilecek en uygun başlık aşağıdakilerden hangisidir?
AKarınca Yuvalarının Yapısı
BKarıncaların Beslenme Saatleri
CKarıncaların Haberleşme Yöntemi
DKoku Duyusunun İnsanlardaki Önemi
Doğru cevap C. Çünkü metin, karıncaların koku izleriyle birbirlerine yol göstermelerini ve böylece iletişim kurmalarını açıklamaktadır.
Önce bir şık seç. Sonra “Cevabı Kontrol Et” butonuna tıkla.
25. Test Sorusu-5
25
Bir serçe, fırtınalı bir günde rüzgârdan korunmak için kalın dallı bir ağacın kovuğuna sığındı. Yağmur saatlerce sürdü ama kuş güvenli yerde bekledi. Ertesi sabah hava açınca hemen uçmak yerine kanatlarını kuruttu, çevresini dikkatle gözledi ve ancak rüzgârın dindiğinden emin olduktan sonra yoluna devam etti. Onu izleyen genç kuşlar da acele etmeden hareket etti.
Bu metnin ana düşüncesi aşağıdakilerden hangisidir?
AFırtınalı havalarda yolculuğa çıkmamak gerekir.
BKuşlar tehlikeli durumlarda yalnız hareket etmelidir.
CGüvenli yerler her zaman ağaç kovuklarıdır.
DZor durumlarda sabırlı ve dikkatli davranmak doğru sonuca ulaştırır.
Doğru cevap D. Çünkü serçenin tehlike geçene kadar beklemesi, tedbirli davranmanın önemini vurgulamaktadır.
Önce bir şık seç. Sonra “Cevabı Kontrol Et” butonuna tıkla.
26. Test Sorusu-6
26
Yeni öğrenilen bilgiler kısa sürede unutulabilir. Bu nedenle bir konuyu yalnızca bir kez okumak yerine belirli aralıklarla tekrar etmek daha kalıcı sonuç verir. Üstelik tekrarlar arasında kısa molalar vermek ve öğrenilenleri farklı sorular üzerinde kullanmak bilgiyi güçlendirir. Böyle bir çalışma düzeni, sınavdan hemen önce yapılan uzun ve yoğun çalışmalardan daha verimli olabilir.
Bu metnin ana fikri aşağıdakilerden hangisidir?
ABilginin kalıcı olması için düzenli ve aralıklı tekrar yapmak yararlıdır.
BSınavlara yalnızca son gün çalışmak daha etkilidir.
CKısa molalar öğrenmeyi tamamen engeller.
DHer ders için aynı çalışma süresi ayrılmalıdır.
Doğru cevap A. Çünkü metin, kalıcı öğrenmenin düzenli tekrar, mola ve uygulamayla desteklenmesi gerektiğini savunmaktadır.
Önce bir şık seç. Sonra “Cevabı Kontrol Et” butonuna tıkla.
27. Test Sorusu-7
27
Bir araştırma ekibi, Mars yüzeyindeki kayaların yapısını incelemek için tekerlekli bir keşif aracı gönderdi. Araç, üzerindeki kameralarla çevresinin görüntülerini çekiyor; delici düzeneğiyle kaya örnekleri alıyor ve bazı ölçümleri Dünya’ya iletiyor. Enerjisini geniş güneş panellerinden sağlayan araç, önceden belirlenen rotada yavaş ilerliyor. Araştırmacılar bu veriler sayesinde bölgenin jeolojik geçmişi hakkında bilgi toplamaya çalışıyor.
Bu metin aşağıdaki sorulardan hangisine cevap vermez?
AKeşif aracı Mars’ta hangi çalışmaları yapmaktadır?
BAraç enerjisini hangi kaynaktan sağlamaktadır?
CKeşif aracının Mars’a ulaşması kaç gün sürmüştür?
DAraştırmacılar elde edilen verilerle neyi incelemektedir?
Doğru cevap C. Çünkü metinde aracın Mars’a ulaşma süresiyle ilgili herhangi bir bilgi verilmemiştir.
Önce bir şık seç. Sonra “Cevabı Kontrol Et” butonuna tıkla.
28. Test Sorusu-8
28
Bal arıları, nektar kaynağını bulduklarında kovana dönerek belirli hareketlerden oluşan bir dans yapabilir. Dansın yönü, besinin güneşe göre hangi tarafta bulunduğunu; süresi ise yaklaşık uzaklığı bildirir. Diğer işçi arılar bu hareketleri izledikten sonra kovandan çıkar ve belirtilen yöne doğru uçar. Bu iletişim biçimi, koloninin besine daha hızlı ulaşmasını sağlar.
Bu metinde arılarla ilgili aşağıdaki sorulardan hangisinin cevabı yoktur?
AArılar besinin yönünü nasıl bildirir?
BBir işçi arının yaşam süresi ortalama kaç gündür?
CDansın süresi hangi bilgiyi verir?
DBu iletişim koloninin ne işine yarar?
Doğru cevap B. Çünkü paragrafta arıların yaşam süresine ilişkin bir bilgi bulunmamaktadır.
Önce bir şık seç. Sonra “Cevabı Kontrol Et” butonuna tıkla.
29. Test Sorusu-9
29
Otobüsten indiğimde yağmur birden hızlandı. Çantamı başımın üzerine tutup karşı kaldırımdaki dükkâna doğru koştum. Kapıya ulaştığımda içerideki görevli beni görünce gülümseyerek kapıyı açtı. Birkaç dakika sonra yağmur hafifledi, ben de teşekkür edip yeniden yola çıktım.
Bu parçada aşağıdaki anlatım biçimlerinden hangisi kullanılmıştır?
AAçıklama
BTartışma
CÖyküleme
DBetimleme
Doğru cevap C. Çünkü olaylar kişi, zaman ve hareket unsurlarıyla oluş sırasına göre anlatılmıştır.
Önce bir şık seç. Sonra “Cevabı Kontrol Et” butonuna tıkla.
30. Test Sorusu-10
30
Vadinin iki yanını kaplayan çam ağaçları sisin içinde koyu yeşil gölgeler gibi uzanıyordu. İnce patikanın kenarında mor çiçekler, üzerlerinde biriken çiy damlalarıyla parlıyordu. Uzakta görünen taş evlerin bacalarından ince dumanlar yükseliyor, derenin sesi sessizliğe karışıyordu.
Bu parçada aşağıdaki anlatım biçimlerinden hangisi kullanılmıştır?
ATartışma
BAçıklama
CÖyküleme
DBetimleme
Doğru cevap D. Çünkü çevrenin görünüşü renk, ses ve ayrıntılarla okuyucunun zihninde canlandırılmıştır.
Önce bir şık seç. Sonra “Cevabı Kontrol Et” butonuna tıkla.
31. Test Sorusu-11
31
Basılı sözlükler ve çevrim içi sözlükler aynı amaç için kullanılsa da kullanım biçimleri bakımından ayrılır. Basılı sözlükte sözcükler sayfalar arasında aranırken çevrim içi sözlükte arama kutusuna yazılan kelimeye saniyeler içinde ulaşılabilir. Buna karşılık basılı sözlük, internet bağlantısına ihtiyaç duymaz. Her iki türün de farklı durumlarda kullanışlı yönleri vardır.
Bu metinde aşağıdaki düşünceyi geliştirme yollarından hangisi kullanılmıştır?
ATanımlama
BKarşılaştırma
CTanık Gösterme
DÖrneklendirme
Doğru cevap B. Çünkü basılı ve çevrim içi sözlükler benzer ve farklı yönleriyle karşılaştırılmıştır.
Önce bir şık seç. Sonra “Cevabı Kontrol Et” butonuna tıkla.
32. Test Sorusu-12
32
Empati, kişinin kendisini başka birinin yerine koyarak onun duygu ve düşüncelerini anlamaya çalışmasıdır. Empati kuran biri, karşısındaki insanla aynı fikirde olmak zorunda değildir; önemli olan onun bakış açısını anlamaya çaba göstermesidir. Bu beceri, sağlıklı iletişim kurulmasına yardımcı olur.
Bu metinde aşağıdaki düşünceyi geliştirme yollarından hangisi kullanılmıştır?
ATanımlama
BBenzetme
CSayısal Verilerden Yararlanma
DTanık Gösterme
Doğru cevap A. Çünkü paragrafın başında empatinin ne olduğu açıklanarak kavramın tanımı yapılmıştır.
Önce bir şık seç. Sonra “Cevabı Kontrol Et” butonuna tıkla.
33. Test Sorusu-13
33
Tarihi su kemerleri, suyu uzak kaynaklardan yerleşim yerlerine taşımak amacıyla inşa edilmiştir. Bu yapılarda taş bloklar, kemerler ve eğimli su kanalları birlikte kullanılmıştır. Örneğin bazı kemerlerde suyun akışını sürdürmek için kanal boyunca çok küçük bir eğim bırakılmıştır. Böylece su, pompa kullanılmadan uzun mesafelere taşınabilmiştir.
Bu metnin dil ve anlatımıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
ABilgi vermeye yönelik açıklayıcı bir anlatım kullanılmıştır.
BBir örnekle anlatılan düşünce somutlaştırılmıştır.
CNesnel ifadelerden yararlanılmıştır.
DOlaylar bir kahramanın başından geçmiş gibi öykülenmiştir.
Doğru cevap D. Çünkü metinde bir olay örgüsü veya kahraman yoktur; açıklayıcı ve nesnel bir anlatım vardır.
Önce bir şık seç. Sonra “Cevabı Kontrol Et” butonuna tıkla.
34. Test Sorusu-14
34
Kutup bölgelerinde çalışan araştırmacılar, hava sıcaklığını ve buz kalınlığını düzenli olarak ölçer. Bazı istasyonlarda sıcaklık kış aylarında -40 °C’nin altına düşebilir. Araştırma ekipleri, elde ettikleri ölçümleri önceki yılların verileriyle karşılaştırarak buzullardaki değişimi izler. Bu çalışmalar iklimdeki uzun süreli değişimlerin anlaşılmasına katkı sağlar.
Bu metnin dil ve anlatımıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
AKişisel görüşler anlatımın temelini oluşturmuştur.
BOlaylar oluş sırasına göre öykülenmiştir.
CSayısal bir veriden yararlanılarak anlatım desteklenmiştir.
DBir kişinin sözüne yer verilerek düşünce kanıtlanmıştır.
Doğru cevap C. Çünkü metinde “-40 °C” ifadesiyle sayısal veriden yararlanılmıştır.
Önce bir şık seç. Sonra “Cevabı Kontrol Et” butonuna tıkla.
SLAYT LİSTESİ
SAYFA: 1 / 34
i Kullanım Bilgilendirmesi
✓
Bu sunu; akıllı tahtalarda, bilgisayarlarda, tabletlerde ve farklı işletim sistemlerinde kullanılabilecek şekilde hazırlanmıştır.
⛶
İçeriği daha rahat kullanmak için sununun sağ alt köşesindeki tam ekran butonunu kullanabilirsiniz.
↻
Mobil cihazlarda daha geniş görüntüleme için ekranı yatay kullanmanız ve otomatik döndürme ayarını açmanız önerilir.
✎
Ders sırasında Epic Pen, Fatih Kalem veya benzeri ekran üzerine yazı yazma araçlarıyla sunuyu daha etkileşimli kullanabilirsiniz.
Bu Sunuda Hangi Konular Var?
Paragrafta Başlık ve Konu
Metnin tamamını kapsayan en kapsamlı ifade olarak başlık seçimi ve metinde üzerinde durulan temel durumu bulma yolları ele alınır
Ana Fikir ve Yardımcı Fikirler
Yazarın okuyucuya aktarmak istediği temel mesaj olan ana düşünce ile bu düşünceyi destekleyen yardımcı fikirlerin özellikleri açıklanır
Paragrafta Yapı ve Soru-Cevap
Giriş, gelişme ve sonuç bölümlerinin özellikleri ile metne uygun soru seçimi ve paragrafı doğru yapılandırma kuralları incelenir
Hikâye Unsurları ve Anlatıcı Türleri
Metinlerdeki olay, şahıs kadrosu, yer, zaman unsurları ile birinci ve üçüncü kişi ağzıyla anlatım türleri örneklendirilir
Anlatım Biçimleri
Açıklama, tartışma, betimleme ve öyküleme tekniklerinin ayırt edici nitelikleri ile metin içindeki işlevleri kavratılır
Düşünceyi Geliştirme Yolları
Tanımlama, karşılaştırma, örneklendirme, tanık gösterme, sayısal verilerden yararlanma ve benzetme yolları detaylandırılır
İnteraktif Başlık ve Konu Etkinlikleri
Verilen metinler üzerinden en uygun başlığı, konuyu ve ana fikri seçmeye yönelik çoktan seçmeli interaktif uygulamalar sunulur
Değerlendirme Testleri
Metinde anlam kazanımlarını pekiştiren, ayrıntılı çözümlere sahip 14 çoktan seçmeli LGS uyumlu test sorusu yer alır
İlk Yorumu Sen Yap
Bu içerikle ilgili görüş, soru ve önerilerinizi paylaşabilirsiniz.