8. Sınıf Metin Türleri Konu Anlatımı
Bu sayfada 8. sınıf metin türleri konusu için hazırlanmış kapsamlı ve etkileşimli ders sunusu yer almaktadır. Çalışmada söyleşi (sohbet), hikâye (öykü), masal, fabl, günlük, anı, gezi yazısı, mektup, biyografi, otobiyografi, tiyatro ve haber metni gibi LGS’de karşılaşılan tüm edebî ve öğretici türlerin ayırt edici özellikleri ve örnekleri detaylı biçimde ele alınmıştır.
Öğretmenler bu materyali akıllı tahta üzerinde ders anlatımı, konu tekrarı ve sınıf içi etkinlik amacıyla rahatlıkla kullanabilir. Öğrenciler ise metinlerin yapısal özelliklerini, anlatıcı biçimlerini ve türler arasındaki ince farkları etkileşimli alıştırmalar ve çözümlü test sorularıyla kolayca kavrayabilir.
1. Metin Türleri-1
1. Söyleşi (Sohbet)
Yazarın herhangi bir konudaki kişisel düşüncelerini okuyucuyla karşılıklı konuşuyormuş gibi samimi bir dille anlattığı yazı türüne söyleşi denir.
- İçten ve sıcak bir anlatım kullanılır.
- Günlük yaşamda ilgi çekebilecek konular ele alınabilir.
- Yazar zaman zaman okuyucuya sorular yöneltir.
- Karşılıklı konuşma havası oluşturulur.
- Yazar düşüncelerini kanıtlamak zorunda değildir.
- Öznel anlatıma sıkça başvurulur.
Örnek: KİTAPLARLA DOST OLMAK
Kitap okumayı seviyor musunuz? Belki bazılarınız “Okumaya zamanım yok.” diyecektir. Ama günde yalnızca on beş dakika ayırmak gerçekten bu kadar zor mu? Bana sorarsanız kitaplar, insanın en sessiz ama en iyi dostlarıdır. Sizi yargılamazlar, istediğiniz zaman yanınızda olurlar. Üstelik her kitapla daha önce hiç görmediğiniz dünyalara yolculuk edebilirsiniz.
2. Metin Türleri-2
2. Hikâye (Öykü)
Yaşanmış ya da yaşanması mümkün olayların kişi, yer ve zaman unsurlarına bağlı olarak anlatıldığı kısa yazı türüne hikâye denir.
- Yaşanmış veya yaşanabilecek olaylar anlatılır.
- Olay, kişiler, yer ve zaman unsurları bulunur.
- Genellikle kısa metinlerdir.
- Kahraman sayısı romana göre daha azdır.
- Olaylar çoğunlukla serim, düğüm ve çözüm bölümleri çevresinde gelişir.
Örnek:Ece, okuldan çıktıktan sonra her zamanki gibi evine doğru yürümeye başladı. Köşeyi döndüğü sırada yerde küçük bir cüzdan gördü. İçini açtığında bir kimlik kartıyla karşılaştı. Adresin birkaç sokak ötede olduğunu görünce doğruca oraya gitti. Kapıyı açan yaşlı adam, kaybettiği cüzdanını görünce büyük bir sevinç yaşadı. Ece ise doğru olanı yaptığı için mutlu bir şekilde evine döndü.
3. Metin Türleri-3
3. Masal
Olağanüstü olayların ve hayal ürünü kahramanların yer aldığı, yer ve zamanın çoğunlukla belirsiz olduğu anlatı türüne masal denir.
- Genellikle tekerlemeyle başlar.
- Yer ve zaman kesin olarak belirtilmez.
- Olağanüstü olaylara yer verilir.
- İnsan dışındaki varlıklar sıra dışı özellikler gösterebilir.
- İyiler çoğunlukla ödüllendirilir, kötüler cezalandırılır.
- Eğitici ve öğretici yönü vardır.
- İyilik, doğruluk, yardımseverlik gibi evrensel konular işlenir.
Örnek:
Bir varmış, bir yokmuş. Evvel zaman içinde, uzak ülkelerin birinde yemyeşil bir orman varmış. Bu ormanın tam ortasında yüzlerce yıldır yaşayan, konuşabilen kocaman bir çınar ağacı bulunurmuş. Ormandaki bütün hayvanlar bir sorun yaşadıklarında onun yanına gelir, öğütlerini dinlermiş. Günlerden bir gün ormana açgözlü bir dev gelmiş ve bütün ağaçları kesmek istemiş. Çınar, hayvanlarla birlikte bir plan yaparak ormanı devden kurtarmış.
4. Metin Türleri-4
4. Fabl
Hayvan, bitki veya başka insan dışı varlıklara insana ait özellikler verilerek oluşturulan ve çoğunlukla okuyucuya bir ders vermeyi amaçlayan kısa yazılara fabl denir.
- Kahramanlar çoğunlukla hayvanlardır.
- Hayvanlar konuşabilir, düşünebilir ve insanlar gibi davranabilir.
- Öğüt verme amacı taşır.
- İyilik, dürüstlük, çalışkanlık, kibir gibi evrensel konular ele alınır.
- Genellikle kısa ve anlaşılırdır.
Örnek:Bir gün serçe, kış gelmeden yuvasını güçlendirmek için durmadan çalışıyormuş. Karga ise onu izleyip:
“Bu güzel havalarda neden kendini yoruyorsun?” demiş.
Serçe çalışmaya devam etmiş. Birkaç hafta sonra sert bir fırtına çıkmış. Serçenin yuvası sapasağlam dururken karganın yuvası dağılmış.
Serçe ona:
“Bugünün rahatlığına güvenip yarını unutma.” demiş.
5. Metin Türleri-5
5. Günlük
Bir kişinin yaşadığı olayları, gözlemlerini ve duygularını günü gününe ve tarih belirterek yazdığı yazı türüne günlük denir.
- Yazının başında genellikle tarih bulunur.
- Olaylar yaşandığı gün veya kısa süre sonra kaleme alınır.
- Yazar kendi yaşadıklarını ve duygularını anlatır.
- Samimi bir dil kullanılır.
- Genellikle birinci kişi ağzıyla yazılır.
Örnek:12 Mayıs Salı
Bugün okuldan dönerken uzun zamandır görmediğim arkadaşım Kerem’le karşılaştım. Birkaç dakika konuşuruz diye düşünmüştük ama zamanın nasıl geçtiğini anlamadık. Eski okul günlerimizi hatırladık, uzun uzun güldük. Eve biraz geç kaldım ama yıllar sonra böyle güzel bir karşılaşma yaşamak buna değdi.
6. Metin Türleri-6
6. Anı
Bir kişinin geçmişte yaşadığı veya tanık olduğu, kendisinde iz bırakan olayları üzerinden belli bir süre geçtikten sonra anlattığı yazı türüne anı denir.
- Geçmişte yaşanmış gerçek olaylar anlatılır.
- Yazar olayı yaşamış veya olaya tanıklık etmiş olabilir.
- Olayın üzerinden belirli bir süre geçmiştir.
- Genellikle kişinin hayatında iz bırakan olaylara yer verilir.
- Dönemin yaşamı hakkında bilgi verebilir.
- Tarihî olayların anlaşılmasına katkı sağlayabilir.
Örnek:İlkokula başladığım günü hâlâ dün gibi hatırlıyorum. Babam elimden tutmuş, beni okulun kapısına kadar götürmüştü. Bahçedeki kalabalığı görünce çok heyecanlanmıştım. Sınıfa girdiğimizde öğretmenimiz bizi güler yüzle karşıladı. O gün tanıştığım arkadaşlarımdan bazılarıyla yıllarca aynı sınıfta okuduk. Aradan uzun yıllar geçmesine rağmen o sabahın heyecanını unutamadım.
7. Metin Türleri-7
7. Gezi Yazısı
Bir yazarın gezip gördüğü yerleri, bu yerlerle ilgili gözlemlerini, izlenimlerini ve dikkatini çeken özellikleri anlattığı yazı türüne gezi yazısı denir.
- Gezilen ve görülen yerler anlatılır.
- Yazar güçlü bir gözlem yapar.
- Doğal, tarihî ve kültürel özelliklere yer verilebilir.
- Yazar kendi duygu ve düşüncelerini de aktarabilir.
- Betimlemelerden yararlanılabilir.
Örnek:Safranbolu’ya vardığımızda ilk dikkatimi çeken şey, yamaçlara sıralanmış tarihî evler oldu. Dar taş sokaklarda yürürken ahşap cumbalı evler insana geçmişte yolculuk yapıyormuş hissi veriyor. Çarşıya indiğimizde küçük dükkânlarda yöresel ürünler ve el sanatlarıyla karşılaştık. Şehrin en güzel yanı, tarihî dokusunu büyük ölçüde korumuş olmasıydı.
8. Metin Türleri-8
8. Mektup
Bir kişiye veya kuruma haber vermek, soru sormak, bir isteği iletmek ya da duygu ve düşünceleri paylaşmak amacıyla yazılan yazılara mektup denir.
- Genellikle hitap sözüyle başlar.
- Tarih belirtilir.
- Yazılma amacına göre farklı türleri vardır.
- Özel, edebî, resmî ve iş mektupları şeklinde sınıflandırılabilir.
- Dil ve anlatım, mektubun gönderildiği kişiye veya kuruma göre değişir.
Örnek:Sevgili Arkadaşım,
Uzun zamandır sana yazmak istiyordum. Yaz tatilinin nasıl geçtiğini çok merak ediyorum. Biz geçen hafta ailece Kapadokya’ya gittik. Gördüğüm yerleri sana anlatsam sanırım saatler yetmez. Okullar açılınca fotoğrafları mutlaka göstereceğim. Umarım sen de güzel bir tatil geçiriyorsundur.
Sevgilerimle…
9. Metin Türleri-9
9. Biyografi
Bilim, sanat, edebiyat, spor veya başka bir alanda tanınmış bir kişinin hayatını başkası tarafından anlatmak amacıyla yazılan metinlere biyografi denir.
- Bir kişinin yaşamı anlatılır.
- Üçüncü kişi ağzıyla yazılır.
- Doğum, eğitim, çalışma hayatı ve önemli başarılar gibi bilgilere yer verilir.
- Olaylar genellikle kronolojik sırayla aktarılır.
Örnek:Aziz Sancar, 8 Eylül 1946’da Mardin’in Savur ilçesinde dünyaya geldi. İlk ve ortaöğrenimini burada tamamladı. İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesinden mezun olduktan sonra bir süre doktorluk yaptı. Daha sonra bilimsel çalışmalarını sürdürmek amacıyla Amerika Birleşik Devletleri’ne gitti. DNA onarımı üzerine yaptığı çalışmalarla bilim dünyasında önemli başarılara imza attı.
10. Metin Türleri-10
10. Otobiyografi
Örnek:Bir kişinin kendi yaşamını kendisinin anlattığı yazı türüne otobiyografi denir.
- Yazar kendi hayatını anlatır.
- Birinci kişi ağzıyla yazılır.
- Yaşamındaki önemli olaylara yer verilir.
- Olaylar çoğunlukla kronolojik sırayla aktarılır.
- Doğum, eğitim, çalışma hayatı ve önemli deneyimler anlatılabilir.
1992 yılında Konya’da doğdum. İlkokul ve ortaokul öğrenimimi burada tamamladım. Çocukluk yıllarımda kitap okumaya ve resim yapmaya büyük ilgi duyuyordum. Liseyi bitirdikten sonra üniversite eğitimi için Ankara’ya taşındım. Üniversitede Türk Dili ve Edebiyatı bölümünü okudum. Mezun olduktan sonra öğretmenlik yapmaya başladım.
11. Metin Türleri-11
11. Tiyatro
Örnek:Sahnede oyuncular tarafından canlandırılmak amacıyla yazılan eserlere tiyatro denir.
- Olaylar sahnede canlandırılır.
- Karakterlerin konuşmalarına ve davranışlarına yer verilir.
- Eserler perde ve sahnelerden oluşabilir.
- Olaylar çoğunlukla diyaloglarla ilerler.
- Komedi, trajedi ve dram gibi türleri bulunur.
Örnek:Anne: Ali, evin anahtarını gördün mü?
Ali: Hayır anne, masanın üzerinde değil miydi?
Anne: Oraya baktım ama bulamadım.
Ali: Sabah sen çantana koymuştun sanki.
Anne: (Çantasını karıştırır.) Gerçekten buradaymış!
Ali: Yarım saattir aradığımız anahtar başından beri yanındaymış.
Anne: (Gülerek.) Bazen insan en yakınındaki şeyi göremiyor.
12. Metin Türleri-12
12. Haber Metni
Örnek:Toplumu ilgilendiren güncel olay veya durumları halka duyurmak amacıyla hazırlanan yazı türüne haber metni denir.
- Güncel olayları konu edinir.
- Toplumun tamamını veya bir bölümünü ilgilendirir.
- Haber değeri taşıyan önemli olaylara yer verilir.
- İlgi çekici bilgiler içerir.
- Nesnel bir anlatım kullanılır.
- Olayla ilgili bilgiler açık ve anlaşılır biçimde aktarılır.
Kentteki bir ortaokulda öğrenciler tarafından başlatılan geri dönüşüm kampanyasında bir ay içinde 450 kilogram atık kâğıt toplandı. Kampanyaya okulun 600 öğrencisinin yanı sıra öğretmenler ve veliler de destek verdi. Toplanan kâğıtlar geri dönüşüm tesisine gönderildi. Okul yönetimi kampanyanın eğitim yılı boyunca devam edeceğini açıkladı.
13. Metnin Türünü Belirleme-1
?
1
Bir kişinin yaşamı, başarıları ve önemli dönüm noktaları başka biri tarafından anlatılır.
Biyografi
?
2
Gerçek dışı olayların, olağanüstü varlıkların ve hayal ürünü kahramanların yer aldığı anlatılardır.
Masal
?
3
Bir kişinin gezip gördüğü yerlerle ilgili gözlem ve izlenimlerini okuyucuya aktardığı yazılardır.
Gezi yazısı
?
4
Yazar, düşüncelerini okuyucuyla karşılıklı konuşuyormuş gibi içten ve samimi bir dille paylaşır.
Söyleşi
?
5
Toplumu ilgilendiren güncel bir olay, kişisel görüşlere yer verilmeden nesnel biçimde aktarılır.
Haber metni
?
6
Yazar, kendi yaşamını, başından geçen önemli olayları ve yaşamındaki dönüm noktalarını kendisi anlatır.
Otobiyografi
?
7
Hayvanlar, bitkiler ya da başka insan dışı varlıklar insan gibi konuşturulur ve anlatının sonunda bir ders verilmesi amaçlanır.
Fabl
?
8
Yazar, geçmişte yaşadığı veya tanık olduğu olayları üzerinden zaman geçtikten sonra hatırlayarak anlatır.
Anı
?
9
Olaylar, sahnede oyuncular tarafından canlandırılmak üzere konuşma ve hareketlere dayalı biçimde yazılır.
Tiyatro
?
10
Kişinin gün içinde yaşadıkları, duygu ve düşünceleri tarih belirtilerek günü gününe kaydedilir.
Günlük
?
11
Bir kişiye ya da kuruma duygu, düşünce, haber veya istek iletmek amacıyla yazılan metin türüdür.
Mektup
?
12
Yaşanmış ya da yaşanabilecek olaylar; kişi, yer ve zaman unsurları çevresinde anlatılır.
Hikâye
14. Metnin Türünü Belirleme-2
Hikâye
Fabl
Masal
Söyleşi
Cümleler
Duygular
?1
Akşamüstü eve dönerken otobüsten bir durak erken indim. Yağmur yeni başlamıştı. Sokağın köşesinde, ıslanmış hâlde bekleyen küçük bir çocuk gördüm. Elindeki poşet yırtılmış, kitapları yere saçılmıştı. Birlikte kitapları topladık ve onu evine kadar götürdüm.
Hikâye
?2
Tilki, ormanda bulduğu iri cevizi tek başına açmaya çalışmış ancak bir türlü başaramamış. Yakındaki karga yardım etmeyi teklif edince tilki önce onu küçümsemiş. Sonunda ikisi birlikte çalışıp cevizi açmışlar. Tilki, başkasının yardımını küçümsememek gerektiğini o gün anlamış.
Fabl
?3
Bir varmış bir yokmuş, bulutların üzerinde kurulu Işıklar Ülkesi'nde geceleri parlayan taşlardan evler varmış. Bu ülkede yaşayan Prenses Lalin'in en büyük isteği, hiç sönmeyen yıldızı bulmakmış. Bir gün konuşan bir rüzgâr ona gizli dağın yolunu göstermiş.
Masal
?4
Okul çıkışında arkadaşlarımla basketbol oynamak için parka gittik. Oyunun en heyecanlı anında top, parkın yanındaki boş arsaya kaçtı. Topu almak için gittiğimde çalılıkların arasında yaralı bir kedi fark ettim. Oyunu bırakıp onu yakındaki veterinere götürdük.
Hikâye
?5
Teknoloji hayatımızı kolaylaştırıyor, bunda kuşku yok. Ancak her boş anımızda telefona yönelmek gerçekten gerekli mi? Bence bazen ekranı bir kenara bırakıp yürüyüş yapmak, sohbet etmek ya da yalnızca çevremizi izlemek bile zihnimizi dinlendirir. Belki bugün siz de kendinize kısa bir ekransız zaman ayırabilirsiniz.
Söyleşi
15. Metnin Türünü Belirleme-3
Gezi Yazısı
Biyografi
Günlük
Anı
Cümleler
Duygular
?1
Kapadokya’ya vardığımızda ilk dikkatimi çeken, vadilerin arasına yayılan peri bacaları oldu. Sabahın erken saatlerinde Göreme’den yürüyüşe başladık. Taş oyma kiliseleri gezerken rehberimiz bölgenin geçmişi hakkında bilgi verdi. Gün batımında vadilerin aldığı kızıl renk, yolculuğun en etkileyici görüntüsüydü.
Gezi Yazısı
?2
1895 yılında İstanbul’da doğan Ahmet Hamdi Tanpınar, eğitim hayatının ardından uzun yıllar öğretmenlik yaptı. Şiir, roman ve deneme türlerinde eserler veren sanatçı, özellikle zaman ve geçmiş kavramlarını işlediği yapıtlarıyla tanındı. Edebiyat dünyasında önemli bir yer edinen Tanpınar, 1962 yılında hayatını kaybetti.
Biyografi
?3
3 Ekim Perşembe
Sabah kalktığımda hava kapalıydı ama yağmur yağmıyordu. Okula giderken yeni açılan kitapçının önünden geçtim. Ders çıkışında uğrayıp uzun zamandır aradığım romanı aldım. Akşam kitabın ilk bölümünü okudum ve düşündüğümden çok daha sürükleyici buldum.
Sabah kalktığımda hava kapalıydı ama yağmur yağmıyordu. Okula giderken yeni açılan kitapçının önünden geçtim. Ders çıkışında uğrayıp uzun zamandır aradığım romanı aldım. Akşam kitabın ilk bölümünü okudum ve düşündüğümden çok daha sürükleyici buldum.
Günlük
?4
İlkokula başladığım gün elimde küçük, mavi bir çanta vardı. Sınıfa girdiğimde kimseyi tanımadığım için oldukça çekinmiştim. Öğretmenimin beni ön sıradaki bir öğrenciyle tanıştırmasıyla rahatladım. Aradan yıllar geçmesine rağmen o sabah duyduğum heyecanı hâlâ hatırlıyorum.
Anı
16. Test Sorusu-1
16
1906 yılında İstanbul’da doğan Sait Faik Abasıyanık, ilk öğrenimini Adapazarı’nda tamamladı. Bir süre yurt dışında bulunan sanatçı, öykülerinde çoğunlukla sıradan insanların yaşamına, denize ve İstanbul’a yer verdi. Türk hikâyeciliğinin önemli isimlerinden biri olan yazar, 1954 yılında hayatını kaybetti.
Bu parça aşağıdaki metin türlerinden hangisine örnek olabilir?
AAnı
BGünlük
CSöyleşi
DBiyografi
Doğru cevap D. Çünkü bir kişinin yaşamı, önemli yönleri ve eserleri başka biri tarafından nesnel bir dille anlatılmıştır.
Önce bir şık seç. Sonra “Cevabı Kontrol Et” butonuna tıkla.
17. Test Sorusu-2
17
14 Mart Perşembe
Bugün okul çıkışında yağmur başladı. Şemsiyemi evde unuttuğum için kütüphaneye kadar koşmak zorunda kaldım. Sunum için aradığım kitabı sonunda buldum. Eve dönerken günün yorgunluğuna rağmen içimde garip bir sevinç vardı.
Bugün okul çıkışında yağmur başladı. Şemsiyemi evde unuttuğum için kütüphaneye kadar koşmak zorunda kaldım. Sunum için aradığım kitabı sonunda buldum. Eve dönerken günün yorgunluğuna rağmen içimde garip bir sevinç vardı.
Bu metin türüyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
AYaşananlar günü gününe aktarılmıştır.
BAradan uzun yıllar geçtikten sonra hatırlanan olaylar anlatılmıştır.
CTarih belirtilmiştir.
DKişisel duygu ve düşüncelere yer verilmiştir.
Doğru cevap B. Çünkü günlükte olaylar üzerinden uzun zaman geçtikten sonra değil, yaşandığı gün ya da kısa süre içinde kaydedilir.
Önce bir şık seç. Sonra “Cevabı Kontrol Et” butonuna tıkla.
18. Test Sorusu-3
18
Sabah erkenden Safranbolu’nun taş sokaklarında yürümeye başladık. Eski konakların ahşap çıkmaları, dar sokakların üzerine doğru uzanıyordu. Çarşıya vardığımızda bakırcıların tokmak sesleri duyuluyor, dükkânlardan kahve kokusu yayılıyordu. Öğleden sonra Hıdırlık Tepesi’ne çıktık ve şehrin kırmızı kiremitli çatılarını yukarıdan izledik.
Bu parçanın türünü belirlemede aşağıdaki özelliklerden hangisi en güçlü ipucudur?
AGezilip görülen bir yerle ilgili gözlem ve izlenimlerin aktarılması
BYazarın kendi yaşam öyküsünü kronolojik biçimde anlatması
CHayvanların insan gibi konuşturulması
DOlağanüstü olaylara ve hayal ürünü varlıklara yer verilmesi
Doğru cevap A. Çünkü parçada gezilen bir yerin görünüşü, atmosferi ve yazarın izlenimleri aktarılmıştır; bu özellik gezi yazısına özgüdür.
Önce bir şık seç. Sonra “Cevabı Kontrol Et” butonuna tıkla.
19. Test Sorusu-4
19
İlkokulun son sınıfındaydım. Bir gün öğretmenimiz sınıfa küçük bir kutuyla girdi ve herkesin merakla beklediği mektupları dağıtmaya başladı. Benim zarfımdan yıllar önce başka bir şehirde yaşayan bir öğrencinin yazdığı kısa bir mektup çıktı. Aradan uzun zaman geçti ama o gün duyduğum şaşkınlığı ve sevinci hâlâ unutamam.
Bu metin aşağıdaki türlerden hangisine daha yakındır?
AHikâye
BGünlük
CAnı
DBiyografi
Doğru cevap C. Çünkü anlatıcı geçmişte yaşadığı bir olayı, üzerinden zaman geçtikten sonra hatırlayarak aktarmaktadır.
Önce bir şık seç. Sonra “Cevabı Kontrol Et” butonuna tıkla.
20. Test Sorusu-5
20
Bir zamanlar, gökyüzüne merdiven kurabildiğini söyleyen genç bir değirmenci varmış. Değirmencinin en büyük yardımcısı, geceleri konuşan gümüş renkli bir baykuşmuş. Bir gün ülkenin üzerini kaplayan kara bulutları dağıtmak için ikisi birlikte Ay Dağı’na doğru yola çıkmış.
Bu parçanın masal olarak değerlendirilmesinde aşağıdakilerden hangisi belirleyicidir?
ABir olay çevresinde gelişmesi
BGeçmiş zamanla anlatılması
COlağanüstü olay ve varlıklara yer verilmesi
DBir kahramanın yolculuğa çıkması
Doğru cevap C. Çünkü konuşan baykuş ve gökyüzüne merdiven kurma gibi olağanüstü, hayal ürünü unsurlar masalın ayırt edici özelliklerindendir.
Önce bir şık seç. Sonra “Cevabı Kontrol Et” butonuna tıkla.
21. Test Sorusu-6
21
Karga, bütün kış boyunca yiyeceğini saklayan sincaba gülmüş: “Bu kadar çalışmaya ne gerek var?” demiş. Kar bastırınca karga yiyecek bulamamış ve sincabın kapısını çalmış. Sincap ona yiyecek vermiş ama “Bugünün rahatlığı için yarının ihtiyacını unutma.” diye öğüt vermiş.
Bu parçanın fabl olduğuna aşağıdakilerden hangisi kanıt olarak gösterilebilir?
AKısa ve anlaşılır cümlelerden oluşması
Bİnsan dışındaki varlıkların insan gibi davranması ve bir ders verilmesi
COlayların geçmiş zamanda anlatılması
DBirden fazla kahramanın bulunması
Doğru cevap B. Çünkü hayvanlar konuşturulmuş ve olayın sonunda okuyucuya ders niteliğinde bir mesaj verilmiştir.
Önce bir şık seç. Sonra “Cevabı Kontrol Et” butonuna tıkla.
22. Test Sorusu-7
22
Kitap seçerken kapağa bakıp karar vermek bazen bizi yanıltabilir. Siz de hiç kapağını beğenmediğiniz hâlde okuyunca çok sevdiğiniz bir kitapla karşılaştınız mı? Bence bir kitabı değerlendirirken konusu, dili ve bize düşündürdükleri daha önemlidir. Üstelik iyi bir kitap, bitirdiğimizde bile bizimle konuşmaya devam eder.
Bu parça aşağıdaki türlerden hangisine örnek olabilir?
ASöyleşi
BGezi yazısı
CGünlük
DMasal
Doğru cevap A. Çünkü yazar okuyucuya doğrudan sorular yöneltmiş ve düşüncelerini karşılıklı konuşuyormuş gibi samimi bir dille paylaşmıştır.
Önce bir şık seç. Sonra “Cevabı Kontrol Et” butonuna tıkla.
23. Test Sorusu-8
23
Aşağıdaki metinlerden hangisinde verilen tür adı yanlıştır?
A“1911 yılında Selanik’te doğan sanatçı, genç yaşta resme ilgi duydu. Yurt içinde ve dışında pek çok sergi açtı.” — Biyografi
B“6 Mayıs Pazartesi: Bugün uzun zamandır görmediğim kuzenimle karşılaştım. Akşam eve dönerken hâlâ konuşmalarımızı düşünüyordum.” — Günlük
C“Çocukluğumun geçtiği köye yıllar sonra yeniden gittiğimde eski taş köprüyü görünce geçmişteki günleri hatırladım.” — Anı
D“Uzak bir ülkede yaşayan konuşkan kaplumbağa, sabırlı olmanın önemini arkadaşlarına öğretti.” — Hikâye
Doğru cevap D. Çünkü insan dışındaki bir varlığın insan gibi davranması ve ders verme amacı fabl özelliğidir; bu metin hikâye değil fabldır.
Önce bir şık seç. Sonra “Cevabı Kontrol Et” butonuna tıkla.
24. Test Sorusu-9
24
Aşağıdaki özelliklerden hangisi hikâye ile anının ortak yönlerinden biri olabilir?
Aİkisinde de olağanüstü varlıkların bulunması
Bİkisinde de bir olayın kişi, yer ve zaman çevresinde anlatılabilmesi
Cİkisinde de olayların günü gününe tarih atılarak yazılması
Dİkisinde de yalnızca nesnel bilgiler verilmesi
Doğru cevap B. Çünkü hem hikâyede hem de anıda olay, kişi, yer ve zaman unsurları bulunabilir; diğer özellikler bu iki türün ortak özelliği değildir.
Önce bir şık seç. Sonra “Cevabı Kontrol Et” butonuna tıkla.
25. Test Sorusu-10
25
Bir öğrenci aşağıdaki metin türleriyle ilgili şu eşleştirmeleri yapmıştır:
I. Gezi yazısı → Gezilip görülen yerlerle ilgili gözlem ve izlenimler aktarılır.
II. Günlük → Yaşananlar günü gününe ve genellikle tarih belirtilerek yazılır.
III. Biyografi → Yazar kendi hayatını kendisi anlatır.
IV. Söyleşi → Okuyucuyla konuşuyormuş gibi samimi bir anlatım kullanılır.
Buna göre numaralanmış eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?
I. Gezi yazısı → Gezilip görülen yerlerle ilgili gözlem ve izlenimler aktarılır.
II. Günlük → Yaşananlar günü gününe ve genellikle tarih belirtilerek yazılır.
III. Biyografi → Yazar kendi hayatını kendisi anlatır.
IV. Söyleşi → Okuyucuyla konuşuyormuş gibi samimi bir anlatım kullanılır.
Buna göre numaralanmış eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?
AI
BII
CIII
DIV
Doğru cevap C. Çünkü kişinin kendi hayatını kendisinin anlatması otobiyografidir; biyografide bir kişinin hayatını başka biri anlatır.
Önce bir şık seç. Sonra “Cevabı Kontrol Et” butonuna tıkla.
SLAYT LİSTESİ
SAYFA: 1 / 25
i Kullanım Bilgilendirmesi
✓
Bu sunu; akıllı tahtalarda, bilgisayarlarda, tabletlerde ve farklı işletim sistemlerinde kullanılabilecek şekilde hazırlanmıştır.
⛶
İçeriği daha rahat kullanmak için sununun sağ alt köşesindeki tam ekran butonunu kullanabilirsiniz.
↻
Mobil cihazlarda daha geniş görüntüleme için ekranı yatay kullanmanız ve otomatik döndürme ayarını açmanız önerilir.
✎
Ders sırasında Epic Pen, Fatih Kalem veya benzeri ekran üzerine yazı yazma araçlarıyla sunuyu daha etkileşimli kullanabilirsiniz.
Bu Sunuda Hangi Konular Var?
Söyleşi (Sohbet) ve Hikâye
Yazarın karşılıklı konuşuyormuş gibi yazdığı sohbet yazıları ile kişi, yer ve zaman unsurlarına bağlı öykü türü incelenir.
Masal ve Fabl Türleri
Olağanüstü unsurlar barındıran masallar ile insan dışı varlıkların konuşturularak ders verdiği fabl metinleri aktarılır.
Günlük ve Anı (Hatıra)
Olayların günü gününe tarih belirtilerek yazıldığı günlükler ile geçmişte yaşanmış olayların üzerinden zaman geçtikten sonra anlatıldığı anılar karşılaştırılır.
Gezi Yazısı ve Mektup
Gezilip görülen yerlerin gözlemlerle aktarıldığı gezi yazıları ile duygu, düşünce ve isteklerin iletildiği mektup türü kavratılır.
Biyografi ve Otobiyografi
Tanınmış kişilerin hayatının başkaları tarafından anlatıldığı biyografi ile kişinin kendi yaşamını kaleme aldığı otobiyografi incelenir.
Tiyatro ve Haber Metni
Sahnede canlandırılmaya uygun diyalog metinleri olan tiyatro ile toplumu ilgilendiren güncel olayları aktaran haber yazıları gösterilir.
İnteraktif Tür Tanıma Etkinlikleri
Verilen cümle ve paragrafların hangi metin türüne ait olduğunu bulmaya yönelik çok sayıda soru işaretli (?) kart ve etiket tablosu sunulur.
LGS Formatında Değerlendirme Testleri
Metin türleri kazanımlarını ölçen, ayrıntılı gerekçeli çözümlere sahip çoktan seçmeli test soruları yer alır.
İlk Yorumu Sen Yap
Bu içerikle ilgili görüş, soru ve önerilerinizi paylaşabilirsiniz.