GEÇİŞ VE BAĞLANTI İFADELERİ
Duygularımızı ve düşüncelerimizi anlatırken cümleler arasında köprü kurmamızı, anlamı yönlendirmemizi veya pekiştirmemizi sağlayan sözcüklere geçiş ve bağlantı ifadeleri denir.
1. Seçenek Belirtme İşlevi
Karşımızdakine birden fazla yol, tercih veya ihtimal sunduğumuzda kullandığımız ifadelerdir. “Veya, ya da, yahut, ister… ister…” gibi sözcükler bu gruptadır.
- Hafta sonu pikniğe gidebiliriz yahut evde kalıp dinlenebiliriz.
- Akşam yemeğinde pilav ya da makarna yapacağım.
- İster ödevini şimdi yap ister sabah erken kalkıp yap.
2. Ekleme İşlevi
Söylediğimiz bir düşünceye, onunla ilgili yeni ve destekleyici bir bilgi daha kattığımızda kullandığımız ifadelerdir. “Ayrıca, üstelik, bununla birlikte, hem… hem de…” sıkça kullanılır.
- Odanı toplamalısın üstelik ödevlerini de bitirmelisin.
- Marketten ekmek aldım ayrıca süt almayı da unutmadım.
- Bu telefon hem çok ucuz hem de çok kaliteli.
3. Zıtlık (Karşıtlık) İşlevi
Anlatımın yönünü değiştiren, olumlu bir durumdan olumsuza ya da tam tersine geçişi sağlayan ifadelerdir. “Ama, fakat, lakin, ancak, oysa, ne var ki” gibi sözcükler kullanılır.
- Filmi çok merak ediyordum ne var ki biletler tükenmiş.
- Hızlı koştu ama otobüse yetişemedi.
- Ben onu bekliyordum oysa o çoktan gitmiş.
4. Sonuç Bildirme İşlevi
Bir olayın veya durumun neticesini, neye yol açtığını belirtmek için kullanılır. “Bu yüzden, bu nedenle, sonuç olarak, böylece, dolayısıyla” gibi ifadelerle sağlanır.
- Çiçekleri sulamayı unuttu dolayısıyla hepsi kurudu.
- Düzenli antrenman yaptı sonuç olarak maçı kazandı.
- Hava çok soğuktu bu yüzden dışarı çıkamadık.
5. Örnekleme İşlevi
Anlattığımız konunun daha iyi anlaşılması için zihinde somutlaştırıcı örnekler verirken kullanılır. “Örneğin, mesela, söz gelimi” en bilinenleridir.
- C vitamini deposu meyveler vardır mesela portakal, mandalina ve kivi.
- Sınıfımızda çok yetenekli öğrenciler var örneğin Ahmet çok güzel resim yapar.
- Bazı sporlar takım halinde yapılır söz gelimi voleybol ve basketbol.
6. Özetleme İşlevi
Uzun uzun anlatılanları kısa bir sonuca bağlamak, toparlamak için kullanılır. “Kısacası, özetle, yani” gibi ifadelerle konuyu bitiririz.
- Malzemeleri karıştırdı, fırına verdi özetle harika bir kek yaptı.
- Çok yoruldu, uykusuz kaldı kısacası bu proje onu çok yıprattı.
- Herkes hazır, çantalar toplandı yani yolculuk başlıyor.
7. Vurgulama İşlevi
Anlatılanlar içinde en dikkat çekici, en önemli noktayı belirtmek için kullanılır. “Özellikle, en önemlisi, bilhassa” gibi kelimelerle dikkat çekilir.
- Başarılı olmak için özellikle planlı çalışmak gerekir.
- Doğayı korumalıyız en önemlisi ağaçlara zarar vermemeliyiz.
- Kitap okumayı severim bilhassa macera romanlarına bayılırım.