Paylaş

5. Sınıf İşlev Temelli Dil Yapıları Konu Anlatımı

Bu sayfada 5. sınıf işlev temelli dil yapıları konusu için hazırlanmış etkileşimli konu anlatım sunusu yer almaktadır. Sunuda karşılaştırma, benzerlik ve özetleme işlevi taşıyan dil yapıları öğrencilerin seviyesine uygun açıklamalar ve örnek cümlelerle ele alınmıştır.

Öğretmenler bu çalışmayı akıllı tahtada konu anlatımı, tekrar etkinliği ve sınıf içi soru-cevap çalışması olarak kullanabilir. Öğrenciler ise etkileşimli etkinlikler ve test soruları sayesinde dil yapılarının cümleye kattığı anlamları ayırt etme becerilerini geliştirebilir.

İŞLEV TEMELLİ DİL YAPILARI

1. İŞLEV TEMELLİ DİL YAPILARI-1

1. Karşılaştırma İşlevli Dil Yapıları

İki varlık, olay, durum ya da düşünce arasında benzerlik, farklılık, üstünlük, azlık-çokluk gibi yönlerden kıyaslama yapılmasını sağlayan ifadelere karşılaştırma işlevli dil yapıları denir.
“ama, fakat, daha, en, kadar, -den çok, -den az, göre” gibi ifadeler karşılaştırma anlamı kurmak için kullanılabilir.
Örnek:Ayşe, kardeşinden daha dikkatli çalışıyor.
Bu hikâye, okuduğum diğer metinler kadar etkileyici değildi.
Sınıfımızdaki en sessiz öğrenci bugün sunum yaptı.
Yeni aldığımız masa eskisinden daha genişmiş.
Bu yol, diğer yola göre daha kısa sürüyor.

2. İŞLEV TEMELLİ DİL YAPILARI-2

2. Benzerlik İşlevli Dil Yapıları

Aralarında ortak yön bulunan iki varlık, olay ya da durum arasında benzerlik kurmayı sağlayan ifadelere benzerlik işlevli dil yapıları denir.
“gibi, tıpkı, sanki, aynen” gibi ifadeler benzerlik anlamı oluşturmak için kullanılır.
Örnek:Çocuk, kelebek gibi bahçede neşeyle dolaşıyordu.
Odanın içi sanki yıllardır kimse girmemiş gibi sessizdi.
Yeni öğretmenimiz tıpkı eski öğretmenimiz gibi anlayışlı davranıyor.
Kardeşim, babamın gençliğine aynen benziyor.
Bulutlar, pamuk gibi gökyüzünde süzülüyordu.

3. İŞLEV TEMELLİ DİL YAPILARI-3

3. Özetleme İşlevli Dil Yapıları

Konuşurken ya da yazarken anlatılanları kısa bir sonuca bağlamak, toparlamak veya ana düşünceyi belirtmek için kullanılan ifadelere özetleme işlevli dil yapıları denir.
“kısacası, özetle, sonuç olarak, uzun lafın kısası, yani, açıkçası” gibi ifadeler özetleme anlamı taşır.
Örnek:Bu çalışmayı zamanında bitirmek istiyorsak kısacası daha planlı olmalıyız.
Herkes farklı bir fikir söyledi, sonuç olarak ortak bir karara varamadık.
Bu kitap hem öğretici hem de sürükleyici, özetle okumanızı tavsiye ederim.
Uzun süredir düzenli çalışıyor, yani başarıyı hak ediyor.
Uzun lafın kısası, bu geziyi başka bir güne ertelememiz gerekiyor.

4. KARŞILAŞTIRMA İŞLEVLİ DİL YAPILARI

?
1
Çocuğun elleri buz gibi soğuktu.
X
?
2
Bu yılki bilim şenliği geçen senekinden daha kalabalıktı.
✓
?
3
Kardeşim, matematik sorularını bana göre daha hızlı çözüyor.
✓
?
4
Özetle, bütün hazırlıkları yarına bırakmadan tamamlamalıyız.
X
?
5
Sınıfın en düzenli köşesi kitaplık bölümüdür.
✓
?
6
Dedemin anlattıkları, masal gibi kulağa hoş geliyordu.
X
?
7
Yeni yapılan köprü, eskisine göre daha geniş ve kullanışlıdır.
✓
?
8
Bu şiir, diğerlerinden daha sade bir dille yazılmış.
✓
?
9
Sanki bütün şehir sabahın sessizliğinde uyuyordu.
X
?
10
Elif, resim yarışmasında arkadaşlarından daha başarılı oldu.
✓
?
11
Toplantının sonunda, kısacası herkes aynı kararda birleşti.
X
?
12
Kış ayları, yaz aylarına göre bu bölgede daha yağışlı geçer.
✓

5. BENZERLİK İŞLEVLİ DİL YAPILARI

?
1
Kardeşim, sınav sonucunu duyunca çocuk gibi sevindi.
✓
?
2
Bu kitap, geçen yıl okuduğum romandan daha sürükleyici geldi.
X
?
3
Yağmurdan sonra sokaklar sanki ayna gibi parlıyordu.
✓
?
4
Öğretmenimiz, konuyu tıpkı bir hikâye anlatır gibi açıkladı.
✓
?
5
Sonuç olarak herkes gezi tarihinin değişmesine razı oldu.
X
?
6
Bu yol, şehir merkezine göre daha kısa sürüyor.
X
?
7
Yaşlı adamın sesi, eski bir radyodan gelen ses gibi titriyordu.
✓
?
8
Özetle, bu projeyi zamanında bitirmek için planlı çalışmalıyız.
X
?
9
Bahçedeki çiçekler, renkli bir tabloyu andırıyordu.
✓
?
10
Odayı aynen geçen yılki düzeniyle hazırlamışlar.
✓
?
11
Bu hafta yaptığımız çalışma, öncekinden az zaman aldı.
X
?
12
Çocuklar, uçurtmaları gökyüzünde kuşlar gibi süzülürken izledi.
✓

6. ÖZETLEME İŞLEVLİ DİL YAPILARI

?
1
Toplantıda herkes aynı sorunu dile getirdi; kısacası daha düzenli çalışmalıyız.
✓
?
2
Öğrenciler, deney sırasında gözlemledikleri sonuçları defterlerine yazdı.
X
?
3
Yarın hava açarsa sınıfça okul bahçesinde kitap okuma etkinliği yapacağız.
X
?
4
Bu proje hem zaman aldı hem de ekip çalışması istedi; sonuç olarak hepimize çok şey öğretti.
✓
?
5
Özetle, başarılı olmak için yalnızca istemek değil düzenli çaba göstermek gerekir.
✓
?
6
Kardeşim yeni aldığı bisikletiyle parkın etrafında birkaç tur attı.
X
?
7
Uzun lafın kısası, bu işi ertelemeden bugün tamamlamamız gerekiyor.
✓
?
8
Annem, misafirler gelmeden önce salonu ve mutfağı özenle hazırladı.
X
?
9
Müzik başlayınca çocuklar sahneye çıkıp neşeyle dans etmeye başladı.
X
?
10
Soruları dikkatli okumamışsın; yani yanlışların çoğu aceleden kaynaklanmış.
✓
?
11
Kalabalık sınıfta öğretmenin sesini duymak bazen oldukça zorlaşıyordu.
X
?
12
Açıkçası, tüm bu örnekler bize planlı çalışmanın önemini gösteriyor.
✓

7. KARŞILAŞTIRMA, BENZERLİK VE ÖZETLEME İŞLEVLİ DİL YAPILARI

?
1
Bahçedeki kuru dallar, rüzgâr çıkınca sanki birbirine dert anlatıyormuş gibi ses çıkarıyordu.
Benzetme
?
2
Bu yılki turnuva, geçen seneki organizasyona göre daha düzenli ve daha heyecanlı geçti.
Karşılaştırma
?
3
Uzun uzadıya konuşmaya gerek yok; kısacası hepimizin biraz daha sabırlı olması gerekiyor.
Özetleme
?
4
Sonuç olarak bu deneme bize eksiklerimizi görme fırsatı verdi.
Özetleme
?
5
Yeni aldığım çanta, eskisine göre daha hafif olmasına rağmen daha kullanışlı çıktı.
Karşılaştırma
?
6
Küçük çocuk, kar yağışını görünce sanki gökten oyuncak yağıyormuş gibi sevindi.
Benzetme
?
7
Bu sokak, mahallenin öbür caddesine göre daha sakin ama daha dardır.
Karşılaştırma
?
8
Özetle bu kitap, hem dili hem de konusu bakımından okunmaya değer bir eser.
Özetleme
?
9
Gölde oluşan yansımalar, parlak bir aynayı andıracak kadar durgundu.
Benzetme
?
10
Kardeşim, sınıftaki çoğu arkadaşımdan daha hızlı düşünüp daha çabuk karar veriyor.
Karşılaştırma
?
11
Akşam çökerken dağların üstündeki sis, pamuk yığınları gibi ağır ağır ilerliyordu.
Benzetme
?
12
Uzun lafın kısası, bu proje ekipçe çalışınca kısa sürede başarıyla tamamlandı.
Özetleme

8. Test Sorusu-1

8
Aşağıdakilerin hangisinde “gibi” sözcüğünün cümleye kattığı anlam yay ayraç içinde yanlış verilmiştir?
ABu çocuk, babası gibi sakin konuşuyor. (Benzerlik)
BBana göre senin gibi dikkatli biri bu hatayı yapmaz. (Karşılaştırma)
CHava birazdan yağmur yağacak gibi görünüyor. (Tahmin)
DDers bittiği gibi bahçeye çıktı. (Eşitlik)
Doğru cevap D. Çünkü “ders bittiği gibi” ifadesinde “gibi” eşitlik değil, zaman anlamı katmıştır.
Önce bir şık seç. Sonra “Cevabı Kontrol Et” butonuna tıkla.

9. Test Sorusu-2

9
Aşağıdakilerin hangisinde özetleme işlevi gören bir kelime ya da kelime grubu yoktur?
ABu iş için plan, sabır ve emek gerekir; kısacası başarı kolay kazanılmaz.
BUzun lafın kısası, artık bu konuyu daha fazla uzatmayalım.
CHerkes farklı bir öneri sundu, sonuç olarak ortak bir karara varamadık.
DÇok yorulduk ama çalışmayı bırakmadık.
Doğru cevap D. Çünkü bu cümlede “ama” karşıtlık anlamı katmıştır; özetleme işlevli bir ifade kullanılmamıştır.
Önce bir şık seç. Sonra “Cevabı Kontrol Et” butonuna tıkla.

10. Test Sorusu-3

10
Aşağıdakilerin hangisinde karşılaştırma işlevli bir söz kullanılmıştır?
AÇocuk, kuş gibi hafif adımlarla koştu.
BSonuç olarak hepimiz aynı karara vardık.
CKısacası bu hafta çok yoğun geçti.
DBu yol, diğer yola göre daha kısa sürüyor.
Doğru cevap D. Çünkü “diğer yola göre daha kısa” ifadesi iki yol arasında karşılaştırma yapmıştır.
Önce bir şık seç. Sonra “Cevabı Kontrol Et” butonuna tıkla.

11. Test Sorusu-4

11
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde benzerlik işlevli dil yapısı kullanılmıştır?
ABu yılki yarışma geçen senekinden daha zordu.
BÇocuk, sevinçten kelebek gibi etrafta dolaşıyordu.
CÖzetle bu çalışmayı yarına bırakmamalıyız.
DSınavdan sonra hepimiz bahçede toplandık.
Doğru cevap B. Çünkü “kelebek gibi” ifadesi çocuk ile kelebek arasında benzerlik kurmuştur.
Önce bir şık seç. Sonra “Cevabı Kontrol Et” butonuna tıkla.

12. Test Sorusu-5

12
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili kelime özetleme işlevi görmektedir?
APikniğe gitmek istedik ama hava yağmurluydu.
BBu kitabı çok beğendim, yani herkese tavsiye ederim.
CÇocuk, sanki yıllardır bizi tanıyormuş gibi davrandı.
DBu yol, diğerinden daha kısa sürüyor.
Doğru cevap B. Çünkü “yani” sözcüğü anlatılan düşünceyi açıklayıp özetleme işlevi görmüştür.
Önce bir şık seç. Sonra “Cevabı Kontrol Et” butonuna tıkla.

13. Test Sorusu-6

13
Araştırmalar, düzenli kitap okuyan öğrencilerin kelime hazinesinin okumayan öğrencilere göre ____ gelişmiş olduğunu göstermektedir.
Bu cümle aşağıdakilerden hangisiyle tamamlanırsa karşılaştırma yapılmış olur?
Adaha
Bsanki
Cözetle
Dbile
Çözüm açıklamasını buraya yazın.
Önce bir şık seç. Sonra “Cevabı Kontrol Et” butonuna tıkla.

14. Test Sorusu-7

14
Bu çanta taş gibi ağır.

Bu cümledeki altı çizili kelime yerine aşağıdakilerden hangisi getirilirse cümlenin anlamı değişmez?
Akadar
Bfakat
Cdaha
Dsonuç olarak
Doğru cevap A. Çünkü “taş gibi ağır” ile “taş kadar ağır” ifadeleri aynı benzerlik anlamını taşır.
Önce bir şık seç. Sonra “Cevabı Kontrol Et” butonuna tıkla.

15. Test Sorusu-8

15
Aşağıdakilerin hangisinde karşılaştırma, benzetme ya da özetleme işlevli söz varlıklarından herhangi biri kullanılmamıştır?
ABu roman, okuduğum diğer kitaplardan daha akıcıydı.
BÇocuk, rüzgâr gibi hızlı koşuyordu.
CUzun lafın kısası, bu işi bugün bitirmeliyiz.
DÖğrenciler ders bitince sessizce sınıftan çıktı.
Doğru cevap D. Çünkü bu cümlede karşılaştırma, benzetme ya da özetleme anlamı taşıyan bir söz kullanılmamıştır.
Önce bir şık seç. Sonra “Cevabı Kontrol Et” butonuna tıkla.

16. Test Sorusu-9

16
(I) Teknolojinin gelişmesiyle haberleşme biçimleri hızla değişti.
(II) İnsanlar artık dünyanın öbür ucundaki kişilerle saniyeler içinde iletişim kurabiliyor.
(III) Bu durum, günlük yaşamın akışını da büyük ölçüde etkiliyor.
(IV) Kısacası teknoloji, iletişimi hem hızlandırmış hem de kolaylaştırmıştır.

Numaralanmış cümlelerin hangisinde özetleme işlevli dil yapısı kullanılmıştır?
AI.
BII.
CIII.
DIV.
Doğru cevap D. Çünkü IV. cümledeki “kısacası” sözcüğü önceki düşünceleri toparlayıp özetlemiştir.
Önce bir şık seç. Sonra “Cevabı Kontrol Et” butonuna tıkla.

17. Test Sorusu-10

17
Son yıllarda şehirlerdeki yeşil alan miktarı geçmiş yıllara göre artmıştır. Parklar, kalabalık kentlerin nefes aldığı alanlar gibi görülmektedir. Sonuç olarak yeşil alanlar, şehir yaşamının daha sağlıklı ve huzurlu olmasına katkı sağlamaktadır.
Bu metindeki geçiş ve bağlantı ifadeleriyle ilgili,
I. Karşılaştırma işlevli dil yapısı vardır.
II. Benzerlik işlevli dil yapısı vardır.
III. Özetleme işlevli dil yapısı vardır.
yargılarından hangileri doğrudur?
AYalnız I
BI ve II
CII ve III
DI, II ve III
Doğru cevap D. Çünkü metinde “geçmiş yıllara göre” karşılaştırma, “gibi” benzerlik, “sonuç olarak” özetleme işleviyle kullanılmıştır.
Önce bir şık seç. Sonra “Cevabı Kontrol Et” butonuna tıkla.
SLAYT LİSTESİ
SAYFA: 1 / 17
i Kullanım Bilgilendirmesi
✓

Bu sunu; akıllı tahtalarda, bilgisayarlarda, tabletlerde ve farklı işletim sistemlerinde kullanılabilecek şekilde hazırlanmıştır.

⛶

İçeriği daha rahat kullanmak için sununun sağ alt köşesindeki tam ekran butonunu kullanabilirsiniz.

↻

Mobil cihazlarda daha geniş görüntüleme için ekranı yatay kullanmanız ve otomatik döndürme ayarını açmanız önerilir.

✎

Ders sırasında Epic Pen, Fatih Kalem veya benzeri ekran üzerine yazı yazma araçlarıyla sunuyu daha etkileşimli kullanabilirsiniz.

Bu Sunuda Hangi Konular Var?

Karşılaştırma İşlevli Dil Yapıları

İki varlık, olay veya durumun benzerlik, farklılık ve üstünlük yönlerinden karşılaştırılması açıklanır.

Benzerlik İşlevli Dil Yapıları

Gibi, sanki, tıpkı ve aynen gibi ifadelerle varlıklar arasında benzerlik kurulması örneklerle gösterilir.

Özetleme İşlevli Dil Yapıları

Kısacası, özetle, sonuç olarak ve uzun lafın kısası gibi ifadelerin anlatımı toparlama işlevi incelenir.

Dil Yapılarının İşlevini Belirleme

Cümlede kullanılan ifadelerin karşılaştırma, benzerlik veya özetleme işlevlerinden hangisini taşıdığı belirlenir.

Etkileşimli Etkinlikler

İşlev bildiren ifadeleri bulma, doğru-yanlış değerlendirme ve sınıflandırma çalışmaları yapılır.

Değerlendirme Testleri

Konuyu pekiştirmeye yönelik 10 çoktan seçmeli soruyla öğrencilerin öğrenme düzeyi değerlendirilir.

İlk Yorumu Sen Yap

Bu içerikle ilgili görüş, soru ve önerilerinizi paylaşabilirsiniz.

Yorum Yaz

E-posta adresiniz yayımlanmaz. Zorunlu alanlar * ile işaretlenmiştir.

Bunlara da Göz Atın

5.Sınıf 1.Dönem 2.Yazılı Sınav Örneği MEB 1.Senaryo

İncele

Deyimlerin Dili Konuşma Sınavı indir

İncele

5.Sınıf Sözcükte Anlam Konu Anlatımı

İncele