Paylaş

YAZIM KURALLARI: BÜYÜK HARFLERİN YAZIMI

Yazılı anlatımda düşüncelerimizi doğru ve anlaşılır bir şekilde aktarabilmek için uymamız gereken kurallara yazım (imla) kuralları denir. Özellikle büyük harflerin kullanımına dikkat etmek çok önemlidir.

1. CÜMLE VE DİZE BAŞLARI

Cümleler ve şiirdeki her bir dize daima büyük harfle başlar.
Örnek:

Yarın sınavım var, erkenden yatmalıyım.

Uzun ince bir yoldayım,

Gidiyorum gündüz gece.

Tırnak veya yay ayraç (parantez) içine alınan cümleler de büyük harfle başlar.
Örnek:

Öğretmenimiz, “Kitap en iyi dosttur.” dedi.

KONUVAKTİ DİYORKİ…

Rakamla başlayan cümlelerde, rakamdan sonra gelen kelime eğer özel isim değilse küçük harfle başlar.

Örnek: 10 kişi sırada bekliyor.

İki noktadan sonra gelen kısım bir cümle niteliğindeyse büyük harfle, sadece örnekler sıralanıyorsa küçük harfle başlar.
Örnek:

Size tavsiyem şudur: Her gün düzenli çalışın. (Cümle)

Pazardan şunları aldım: elma, armut, muz. (Örnek)

2. KİŞİ ADLARI VE UNVANLAR

Kişi adları ve soyadları her zaman büyük harfle başlar.
Örnek:

Mustafa Kemal Atatürk, Yunus Emre, Zeynep Yılmaz

Kişi adlarından önce ve sonra gelen saygı sözleri, unvanlar, rütbeler ve lakaplar büyük harfle başlar.
Örnek:

Doktor Ali Bey, Yüzbaşı Hasan, Ayşe Hanım, Gazi Mustafa Kemal

Akrabalık bildiren sözcükler (amca, teyze, dayı vb.) küçük harfle başlar.
Örnek:

Dün akşam Ayşe teyzem bize geldi.

Kemal amcama mektup yazdım.

KONUVAKTİ DİYORKİ…

Eğer akrabalık bildiren kelime bir lakap veya unvan olarak kullanılmışsa (tarihi veya toplumsal bir karakterse) büyük harfle başlar.

Örnek: Nene Hatun, Susuz Dede, Müslüm Baba.

3. HİTAP, MAKAM VE HAYVAN ADLARI

Cümle içinde özel adın yerine kullanılan makam veya unvan sözleri büyük harfle başlar.
Örnek:

Yarın Vali, okulumuzu ziyaret edecek.

Mektuplarda ve resmi yazışmalarda hitap sözleri büyük harfle başlar.
Örnek:

Sevgili Kardeşim,

Değerli Arkadaşım,

Sayın Bakan,

Hayvanlara verilen özel isimler büyük harfle başlar.
Örnek:

Kedimiz Pamuk, köpeğimiz Karabaş çok sevimli.

4. YER, MİLLET VE DİL ADLARI

Millet, boy, dil, lehçe, devlet, din ve mezhep adları büyük harfle başlar.
Örnek:

Türk, Alman, İngilizce, Türkçe, Müslümanlık

Kıta, bölge, şehir, ilçe, köy, semt vb. yer adları büyük harfle başlar.
Örnek:

Avrupa, İç Anadolu Bölgesi, Ankara, Kadıköy

Yer adlarında ilk isimden sonra gelen ve deniz, nehir, göl, dağ, boğaz vb. tür bildiren ikinci isimler de büyük harfle başlar.
Örnek:

Ağrı Dağı, Van Gölü, Çoruh Nehri, İstanbul Boğazı

Mahalle, meydan, bulvar, cadde, sokak adlarında geçen “mahalle, meydan, bulvar, cadde, sokak” kelimeleri büyük harfle başlar.
Örnek:

Cumhuriyet Mahallesi, Kızılay Meydanı, Atatürk Bulvarı, Karanfil Sokak

KONUVAKTİ DİYORKİ…

Özel ada dahil olmayıp tamlama kuran “şehir, il, ilçe, belde, köy” sözcükleri küçük harfle başlar.

Örnek: Konya ili, Etimesgut ilçesi, Uzungöl beldesi.

5. GEZEGEN VE YÖN ADLARI

Gezegen ve yıldız adları (Dünya, Güneş, Ay vb.) terim anlamında kullanıldığında büyük harfle başlar.
Örnek:

Ay, Dünya’nın uydusudur. (Terim)

Seni görünce dünyalar benim oldu. (Mecaz – Küçük yazılır)

Pencereni aç, içeri güneş girsin. (Isı/ışık – Küçük yazılır)

Yön adları (kuzey, güney, doğu, batı) özel isimden önce gelirse büyük, sonra gelirse küçük yazılır.
Örnek:

Kuzey Ankara (Önde – Büyük)

Ankara’nın kuzeyi (Sonda – Küçük)

KONUVAKTİ DİYORKİ…

Yön adları bir bölgeyi, kültürü, medeniyeti veya siyasi anlayışı (Doğu medeniyeti, Batı kültürü gibi) kastediyorsa büyük harfle başlar.

Örnek: Bu konuda Batı bizi örnek alıyor.

6. TARİH, BAYRAM VE KURUM ADLARI

Belirli bir tarih bildiren ay ve gün adları büyük harfle başlar.
Örnek:

Sınav 25 Haziran Pazar günü yapılacak. (Belli bir tarih)

Okullar genellikle eylül ayında açılır. (Belli değil – Küçük)

Ulusal ve dini bayramlar, anma ve kutlama günleri büyük harfle başlar.
Örnek:

Cumhuriyet Bayramı, Ramazan Bayramı, Anneler Günü

Kurum, kuruluş ve kurul adlarının her kelimesi büyük harfle başlar.
Örnek:

Türk Dil Kurumu, Sağlık Bakanlığı, Atatürk Ortaokulu

7. ESER, YAPI VE DİĞER KURALLAR

Saray, köşk, han, kale, köprü, kule, anıt vb. yapı adlarının bütün sözcükleri büyük harfle başlar.
Örnek:

Topkapı Sarayı, Galata Kulesi, Çanakkale Şehitler Abidesi

Kitap, dergi, gazete ve sanat eserlerinin (tablo, heykel vb.) her kelimesi büyük harfle başlar.
Örnek:

Safahat (Kitap), Bilim Çocuk (Dergi), Kaplumbağa Terbiyecisi (Tablo)

KONUVAKTİ DİYORKİ…

Özel ada dahil olmayan “gazete, dergi, tablo” sözcükleri küçük harfle başlar.

Örnek: Milliyet gazetesi, Türk Dili dergisi.

Para birimleri de küçük harfle başlar: dolar, avro, lira.

Yer, millet ve kişi adlarıyla kurulan birleşik kelimelerde sadece özel adlar büyük harfle başlar.
Örnek:

Van kedisi, Antep fıstığı, İngiliz anahtarı

İlk Yorumu Sen Yap

Bu içerikle ilgili görüş, soru ve önerilerinizi paylaşabilirsiniz.

Yorum Yaz

E-posta adresiniz yayımlanmaz. Zorunlu alanlar * ile işaretlenmiştir.

Bunlara da Göz Atın

5.Sınıf Cümlede Anlam Konu Anlatımı

İncele

5. Sınıf İşlev Temelli Dil Yapıları Konu Anlatım Sunusu

İncele

5.Sınıf Sözel Mantık Muhakeme Etkileşimli Etkinlikler

İncele