8. Sınıf Yazım Kuralları Konu Anlatımı
Bu sayfada 8. sınıf yazım kuralları konusu için hazırlanmış kapsamlı ve etkileşimli ders sunusu yer almaktadır. Çalışmada büyük harflerin kullanım alanları, sayıların ve kısaltmaların yazımı, bağlaç ile ek olan “de/da” ile “ki” sözcüklerinin yazılış kuralları ve pekiştirmeli kelimelerin yazımı ayrıntılı açıklamalar ve zengin örneklerle incelenmiştir[cite: 23].
Öğretmenler bu materyali akıllı tahta üzerinde ders anlatımı, konu tekrarı ve sınıf içi uygulama amacıyla rahatlıkla kullanabilir[cite: 23]. Öğrenciler ise LGS’de sıkça sorulan yazım yanlışı sorularını çözebilmek için gerekli olan tüm istisnai kuralları etkileşimli alıştırmalar ve çözümlü test sorularıyla adım adım kavrayabilir[cite: 23].
1. Büyük Harflerin Yazımı-1
1. Cümleler büyük harfle başlar.
Örnek:Ağacın tepesine çıkıp elmayı kopardı.
Elindeki kitabı bize tanıttı.
2. Cümle içerisinde başkasından aktarılan ve tırnak içine alınan cümleler büyük harfle başlar.
Örnek:Sabri Bey “Sabah erken yola çıkalım.” dedi.
Atatürk “Muhtaç olduğun kudret, damarlarındaki asil kanda mevcuttur!” diyor.
3. Şiirlerde dizelerin ilk harfleri büyük harfle başlar.
Örnek:Mustafa Kemal’i düşünüyorum;
Yeleleri alevden al bir ata binmiş
Aşıyor yüce dağları, engin denizleri,
Altın saçları dalgalanıyor rüzgârda,
Işıl ışıl yanıyor mavi gözleri…
2. Büyük Harflerin Yazımı-2
4. İki noktadan sonra gelen cümleler örnek değilse büyük harfle başlar.
Örnek:Size tavsiyem şu: Her zaman düzenli çalışın.
Menfaat sandalyeye benzer: Başında taşırsan seni küçültür, ayağının altına alırsan yükseltir.
Rafta ne yok ki: konserveler, şekerler, kutular…
5. Belirli bir tarih bildiren ay ve gün adları büyük harfle başlar.
Örnek:29 Ekim 1923, 29 Mayıs 1453 Salı günü, 25 Haziran
Okullar genellikle eylül ayının ikinci haftası açılır.
6. Tabela, levha ve levha niteliğindeki yazılar büyük harfle başlar.
Örnek:Müdür, Vezne, Otobüs Durağı, Giriş, Yangın Çıkışı, 3. Kat, 4. Sınıf…
7. Özel adlar büyük harfle başlar.
Kişi ad ve soyadları büyük harfle başlar.
Örnek:Mustafa Kemal Atatürk, Ahmet Haşim, Ziya Gökalp, Yunus Emre, Karacaoğlan…
3. Büyük Harflerin Yazımı-3
Kişi adlarından önce ve sonra gelen saygı sözleri, unvanlar, lakaplar, meslek ve rütbe adları büyük harfle başlar.
Örnek:Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk, Kaymakam Erol Bey, Zeynep Hanım, Mimar Sinan, Nene Hatun, Dede Efendi…
Uyarı:Akrabalık bildiren sözcükler büyük harfle başlamaz.
Örnek:Ayşe teyze, Tülay abla, Ahmet amca…
Hitap sözcükleri büyük harfle başlar.
Örnek:Sevgili Öğrenciler, Sayın Bakan, Değerli Kardeşim…
Hayvanlara sahipleri tarafından verilen özel isimler büyük harfle başlar.
Örnek:Minnoş, Karabaş, Boncuk, Çomar, Pamuk…
Kıta, devlet, millet ve dil isimleri büyük harfle başlar.
Örnek:Asya, Avrupa; Türkiye Cumhuriyeti, Amerika Birleşik Devletleri, Japonya; Türk, Japon, Alman; Türkçe, Almanca…
4. Büyük Harflerin Yazımı-4
Din ve mezhep isimleri ile bunların mensuplarını bildiren sözcükler ile din ve mitolojiyle ilgili özel isimler büyük harfle başlar.
Örnek:İslamiyet, Müslümanlık, Hıristiyanlık, Musevilik; Müslüman, Hıristiyan, Musevi, Allah, Cebrail, Zeus, Kibele…
Gezegen ve yıldız adları büyük harfle başlar.
Örnek:Dünya, Mars, Güneş, Küçükayı, Halley…
Uyarı:Dünya, Güneş, Ay sözcükleri gerçek anlamı dışında kullanılırsa küçük harfle başlar.
Örnek:Sen benim dünyanım güneşisin, ayısın.
Senin dünyanda kitap okumaya yer var mı?
Yer adları (sokak, cadde, mahalle, ilçe, il, bölge, kıta) büyük harfle başlar.
Örnek:Ziya Gökalp Sokağı, Atatürk Caddesi, Gazi Mahallesi, Zafer Meydanı; Çankaya, Ürgüp; Ankara, İzmir; Ege Bölgesi, Güneydoğu Anadolu Bölgesi; Asya, Afrika…
Uyarı:Özel ada dâhil olmayan il, ilçe, köy, belde vb. sözcükler küçük harfle başlar.
Örnek:Asya kıtası; İzmir ili, İstanbul şehri; Çankaya ilçesi; Taflan köyü…
5. Büyük Harflerin Yazımı-5
Yer adlarından sonra gelen deniz, nehir, göl, dağ, boğaz gibi sözcükler büyük harfle başlar.
Örnek:Ege Denizi, Marmara Denizi; Fırat Nehri, Dicle Irmağı; Van Gölü, Beyşehir Gölü; Erciyes Dağı, Ağrı Dağı; İstanbul Boğazı, Süveyş Kanalı; Zigana Geçidi…
Saray, köşk, han, kale, köprü, anıt vb. yapı adlarının tüm sözcükleri büyük harfle başlar.
Örnek:Dolmabahçe Sarayı, Yıldız Sarayı; Çankaya Köşkü; Horozlu Han; Ankara Kalesi, Karahisar Kalesi; Galata Köprüsü, Mostar Köprüsü; Beyazıt Kulesi, Zafer Abidesi, Bilge Kağan Anıtı…
Kurum, kuruluş ve kurul adlarının tüm sözcükleri büyük harfle başlar.
Örnek:Türkiye Büyük Millet Meclisi, Milli Kütüphane, Türk Dil Kurumu, Çocuk Esirgeme Kurum, Atatürk Orman Çiftliği, Yeşilay Derneği, Atatürk Lisesi, Bakanlar Kurulu, Emek İnşaat…
Kitap, dergi, gazete ve sanat eserlerinin adları büyük harfle başlar.
Örnek:Nutuk, Anadolu Notları, Sinekli Bakkal, Mai ve Siyah, SUÇ VE CEZA; Varlık dergisi, Türk Dili dergisi, Hürriyet gazetesi, Milliyet gazetesi, Resmî Gazete; Kaplumbağa Terbiyecisi, Yorgun Herkül, Onuncu Yıl Marşı…
6. Büyük Harflerin Yazımı-6
Tarihi olay, çağ ve dönem adları büyük harfle başlar.
Örnek:İlk Çağ, Yakın Çağ; Millî Mücadele, Kurtuluş Savaşı, Lale Devri; Cahiliye Dönemi, Milli Edebiyat Dönemi, Tanzimat Dönemi…
Milli ve dini bayramlar ile özel gün adları büyük harfle başlar.
Örnek:Cumhuriyet Bayramı, Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı; Ramazan Bayramı, Kurban Bayramı, Miraç Kandili; Anneler Günü, Öğretmenler Günü, Nevruz…
Özel adlarla kurulan birleşik sözcüklerde sadece özel ad büyük harfle başlar.
Örnek:Antep fıstığı, İngiliz anahtarı, Hindistan cevizi, Maraş dondurması, Van kedisi, Japon gülü…
7. Sayıların Yazımı-1
1. Sayılar metin içerisinde harflerle yazılabilir.
Örnek:Buraya dört gün sonra tekrar geleceğim.
Şifrelerini en geç altı ayda bir değiştirmelisin.
Bu iş için elli kişiyi çabucak bulabilir misin?
2. Saat, para, ölçü ve istatistik verileri rakamla yazılır.
Örnek:Mücevher onda ki polis onu sorguya çekiyor. (Ondakiler anlamlı olsa da “ki” bu cümlede bağlaçtır ve ayrı yazılmalıdır.)
Uyarı:Saat ve para metin içinde yazıyla da yazılabilir.
Örnek:Saat dokuzu beş geçe, yediye çeyrek kala, bin 500 lira…
Uyarı:Saatlerin okunuşunda sıfırlar dikkate alınmaz.
Örnek:Maç saat 15.00’te başlayacak. (15.00’da değil)
8. Sayıların Yazımı-2
3. Dört veya daha çok basamaklı sayıların kolay okunabilmesi amacıyla içinde geçen bin, milyon, milyar ve trilyon sözleri harfle yazılabilir.
Örnek:Okulumuzda 2 bin 340 öğrenci bulunuyor.
Denizli’de 1 milyon 37 bin kişi yaşıyormuş.
4. Birden fazla kelimeden oluşan sayılar ayrı yazılır.
Örnek:Nisan ayında on altı yaşında olacakmış.
Şuraya yüz seksen altı dairelik yeni bir site yapacaklarmış.
Uyarı:Para ile ilgili işlemlerle senet, çek vb. ticari belgelerde geçen sayılar bitişik yazılır.
Örnek:1.625,75TL (binaltıyüzyirmibeşTL,yetmişbeşkr.)
Uyarı: Adları sayılardan oluşan iskambil oyunları bitişik yazılır.
Örnek:altmışaltı, ellibir, yirmibir vb.
Uyarı:Nota isimleri bitişik yazılır.
Örnek:onaltılık, otuzikilik vb.
9. Sayıların Yazımı-3
5. Tarihi olaylarda, yüzyıllarda, hükümdar adlarında, tarihlerde ayların yazımında, kitap ve dergi ciltlerinde Romen rakamları kullanılabilir.
Örnek:II. Dünya Savaşı, XX. yüzyıl, III. Selim, 1.IX.1928, II. cilt
6. Dört veya daha çok basamaklı sayılar sondan sayılmak üzere üçlü gruplara ayrılarak yazılır ve aralarına nokta konur.
Örnek:9.876 – 73.289 – 1.329.815
7. Sayılarda kesirler virgülle ayrılır.
Örnek:12,6 (12 tam, onda 6) – 99,9 (99 tam, onda 9)
8. Sıra sayıları rakamla veya yazıyla yazılabilir.
Örnek:
Yarışmada 4. oldu. Yarışmada 4’üncü oldu. Yarışmada dördüncü oldu.
9. Üleştirme sayıları rakamla değil yazıyla belirtilir.
Örnek:6’şar değil altışar
8’er değil sekizer
10. Kısaltmaların Yazımı-1
1. Kuruluş, ülke, kitap, dergi ve yön adlarının kısaltmaları her kelimenin ilk harfinin büyük olarak yazılmasıyla yapılır.
Örnek:TBMM (Türkiye Büyük Millet Meclisi) AB (Avrupa Birliği)
TDK (Türk Dil Kurumu) GB (güneybatı)
TDK (Türk Dil Kurumu) GB (güneybatı)
TD (Türk Dili) B (batı)
2. Bazı kısaltmalarda, kısaltmanın akılda kalabilmesi için yeni bir kelime oluşturma amacı güdülür.
Örnek:AKBİL (Akıllı Bilet) AKUT (Arama Kurtarma Teşkilatı)
TÖMER (Türkçe Öğretim Merkezi) ÇAYKUR (Çay İşletmeleri Kurumu)
Uyarı:Gelenekleşmiş olan T.C. (Türkiye Cumhuriyeti) ve T. (Türkçe) kısaltmalarının dışında büyük harflerle yapılan kısaltmalarda nokta kullanılmaz.
3. Ölçü birimlerinin uluslararası kısaltmaları kullanılır.
Örnek:m (metre) mm (milimetre)
cm (santimetre) km (kilometre)
g (gram) kg (kilogram)
11. Kısaltmaların Yazımı-2
4. Kuruluş, kitap, dergi ve yön adlarıyla ölçülerin dışında kalan kelime veya kelime gruplarının kısaltılmasında, ilk harfle birlikte kelimeyi oluşturan temel harfler dikkate alınır. Kısaltılan kelime veya kelime grubu; özel ad, ünvan veya rütbe ise ilk harf büyük; cins isim ise ilk harf küçük olur.
Örnek:Tuna Cad. (Tuna Caddesi) Prof. (Profesör)
Susam Sok. (Susam Sokağı) İng. (İngilizce)
sf. (sıfat) Kocatepe Mah. (Kocatepe Mahallesi)
Kısaltmalara Getirilen Eklerle İlgili Genel Kurallar
1. Küçük harflerle yapılan kısaltmalara getirilen eklerde kelimenin okunuşu esas alınır.
Örnek:km’lik (kilometrelik), kg’dan (kilogramdan), mg’da (miligramda), mm’den (milimetreden)
2. Büyük harflerle yapılan kısaltmalara getirilen eklerde ise kısaltmanın son harfinin okunuşu esas alınır.
Örnek:LGS’de, TDK’nin, THY’den, TCDD’ye
12. Kısaltmaların Yazımı-3
3. Kısaltması büyük harflerle yapıldığı hâlde bir kelime gibi okunan kısaltmalara getirilen eklerde kısaltmanın okunuşu esas alınır.
Örnek:MEB’de, OYAK’tan, ODTÜ’nün, UNESCO’ya
Uyarı:Numara sözünün kısaltması da kelime gibi okunduğundan getirilecek olan ek okunuşa göre getirilecektir.
Örnek:No.lu, No.suz
4. Sonunda nokta bulunan kısaltmalarla üs işaretli kısaltmalara gelen ekler kesmeyle ayrılmaz.
Örnek:mm³e (milimetreküpe) m²ye (metrekareye)
cm²ye (santimetrekareye) Alm.dan (Almancadan)
5⁴’ten (beş üssü dörtten) İng.yi (İngilizceyi)
Uyarı:Sert ünsüzle biten kısaltmalar, ek aldıkları zaman okunuşta sert ses yumuşatılmaz.
Örnek:DOĞRU: RTÜK’ün TÜİK’e CMUK’un TÜBİTAK’ın
YANLIŞ: RTÜĞ’ün TÜİĞ’e CMUĞ’un TÜBİTAĞ’ın
13. “de”nin Yazımı-1
a) Bağlaç Olan “de”nin Yazımı
Bağlaç olan “da/de” her zaman ayrı yazılır.
Örnek:Otobüs bu duraktan da geçiyor mu?
Bu kitabı ben de okumuştum.
Bağlaç olan “da/de” hiçbir zaman “ta/te” olarak yazılmaz.
Örnek:DOĞRU: Muş da kışı soğuk geçen illerimizdendir.
YANLIŞ: Muş ta kışı soğuk geçen illerimizdendir.
Bağlaç olan “da/de” kesme işareti ile ayrılmaz.
DOĞRU: Yağız da bu etkinlikleri yapacak.
YANLIŞ: Yağız’da bu etkinlikleri yapacak.
14. “de”nin Yazımı-2
b) Hâl Eki Olan “de”nin Yazımı
Hâl eki olan “-da/-de” kelimelere bitişik yazılır.
Örnek:Kaç saattir bu evde bekliyorsun?
Çarşıda nerelere uğradın?
Hâl eki olan “-da/-de” ünsüz sertleşmesiyle “-ta/-te” biçiminde yazılabilir.
Örnek:Çocukların topu ağaçta kalmış.
Senin kalemlerini dolapta gördüm.
Hâl eki olan “-da/-de” özel isimlere getirildiğinde kesme işareti ile ayrılır.
Örnek:Beş yıl boyunca İzmir’de çalışmış.
Gaziantep’te nereleri gezdin?
Uyarı:Bağlaç olan “da/de”yi cümleden çıkarttığınızda anlamda daralma olsa da cümlede bir bozulma olmaz. Hâl eki olan “-de/-da” çıkarılınca cümlenin anlamı bozulur.
Örnek:Uzun zamandır çay da içmiyorum. (Anlam bozulmuyor, bağlaç)
Arkadaşım hastanede çalışıyor. (Anlam bozuluyor, hal eki)
15. “mi”nin Yazımı
1. Soru eki olan “mi” her zaman ayrı yazılır. “mi” soru ekinden sonra gelen ekler bu eke bitişik yazılır.
Örnek:Arabayı beğendin mi?
Filmi bu akşam izleyecek miyiz?
Çocuklar uyudu mu?
Babanı arayacak mısın?
2. Soru eki olan “mi” pekiştirme ya da zaman anlamı kattığında da ayrı yazılır.
Örnek:Yağmur yağdı mı etrafa bir toprak kokusu yayılır. (Zaman)
Kısa mı kısa bir toplantı oldu. (Pekiştirme)
Işıklar yandı mı gözleri kamaşıyor. (Zaman)
Soğuk mu soğuk havalar geliyor artık. (Pekiştirme)
16. ‘‘ki’’nin Yazımı-1
a. Bağlaç Olan “ki’nin Yazımı
Bağlaç olan “ki” her zaman ayrı yazılır.
Örnek:İstedim ki siz de bu kitabı okuyun.
Yemek öyle tatlıydı ki sofradan kalkamadım.
Biliyorum ki o günler bir daha gelmeyecek.
b. Ek Olan “ki”nin Yazımı
Ek Olan “ki” sözcüğe bitişik yazılır.
Örnek:Sınıftaki ortam daha güzeldi.
Dünkü çocukmuş gibi hareket etme!
Seninki yine bir şeye kızmış.
17. ‘‘ki’’nin Yazımı-2
Uyarı:“ki’yi alan sözcüğe “-ler” eki getiririz. Sözcük anlamlı oluyorsa ektir ve bitişik yazılır, anlamsız oluyorsa bağlaçtır ve ayrı yazılır.
Örnek:Okuldaki kitapları eve taşıdım. (“Okuldakiler” anlamlı olduğu için “-ki” ektir ve bitişik yazılmalıdır.)
Öyle sanıyorum ki kar akşama kadar yağmayacak.(“sanıyorumkiler” anlamsız olduğu için “ki” bağlaçtır ve ayrı yazılmalıdır.)
Uyarı:Bağlaç olan “ki” cümlede ayrı bir sözcüktür ve vurgulu okunur. Vurgulu bir şekilde okuyabildiğiniz “ki”ler bağlaçtır.
Örnek:Mücevher onda ki polis onu sorguya çekiyor. (Ondakiler anlamlı olsa da “ki” bu cümlede bağlaçtır ve ayrı yazılmalıdır.)
Uyarı:Aşağıdaki “ki”ler kalıptır ve her zaman bitişik yazılır.
Bu sözcükleri “SİMBOHÇaM” şeklinde kodlayabiliriz.
Sanki İllaki Mademki Belki
Oysaki Halbuki Çünkü Meğerki
18. Pekiştirmeli Sözcüklerin Yazımı
Sözcüğün ilk hecesine “m, p, r, s” getirilerek yapılan pekiştirmeler bitişik yazılır.
Örnek:Bembeyaz dişleri vardı.
Hastalıktan sapsarı kesilmişti.
Her yeri tertemiz etmişti.
Gökyüzü masmaviydi.
Çepeçevre, çırılçıplak, düpedüz, güpegündüz, paramparça, sapasağlam, sırılsıklam, vb. pekiştirmeli sözcükler bitişik yazılır.
Örnek:Onu öyle çaresiz görünce yüreğim paramparça oldu.
İkilemelerle yapılan pekiştirmeler ayrı yazılır.
Örnek:İri iri gözleriyle bana bakıyordu.
Pekiştirme yapan “-mi” eki ayrı yazılır.
Örnek: Geniş mi geniş bir odası vardı.
19. Büyük Harf Kullanımı Eşleştirme Etkinliği
Cümleler
1
Arkadaşları, maçta çok hızlı koştuğu için Barış’a “Fırtına” lakabını takmıştı.
2
23 Nisan'da okulun bahçesi bayraklar ve balonlarla süslendi.
3
Yaz tatilinde ailemle birlikte Kapadokya'yı gezmeyi çok istiyorum.
4
Öğretmenimiz, Osmanlı mimarisinin en belirgin özelliklerini anlattı.
5
Ailem bu yaz Batı Karadeniz turuna çıkmayı planlıyor.
6
Geçen ay “Küçük Prens” romanını yeniden okudum.
7
Sayın Öğretmenim, bizi müzeye götürdüğünüz için çok teşekkür ederiz.
8
Bu gece gökyüzünde Jüpiter’i çıplak gözle görebileceğimizi söylediler.
9
Kuzenim, ortaokulda Fransızca öğrenmeye başlamış.
10
Dedemin köpeği Karabaş, bizi kapının önünde bekliyordu.
Kurallar
a
Kitap, dergi, gazete ve sanat eserlerinin her sözcüğü büyük harfle başlar.
b
Hitap kelimeleri büyük harfle başlar.
c
Yön bildiren kelimeler özel isimden önce kullanılırsa büyük harfle başlar.
d
Millet, dil ve devlet adları büyük harfle başlar.
e
Takma adlar büyük harfle başlar.
f
Gezegen ve yıldız adları büyük harfle başlar.
g
Özel adlardan türetilen bütün kelimeler büyük harfle başlar.
h
Yer adları büyük harfle başlar.
i
Hayvanlara verilen özel adlar büyük harfle başlar.
j
Belirli bir tarih bildiren ay ve gün adları büyük harfle başlar.
?1
?2
?3
?4
?5
?6
?7
?8
?9
?10
20. Büyük Harflerin Kullanımını Değerlendirme
?
1
Geçen yaz ailemle birlikte Doğu Anadolu’yu gezdik.
D
?
2
Okul gezisinde ankara Kalesi’ni de ziyaret ettik.
Y
?
3
Bu yıl Nisan ayında sınıfça bir tiyatro gösterisi hazırlayacağız.
Y
?
4
29 Ekim Cumhuriyet Bayramı için okul bahçesi bayraklarla süslendi.
D
?
5
Fen dersinde Mars’ın yüzey özelliklerini araştırdık.
D
?
6
Babam her sabah Cumhuriyet gazetesini okur.
Y
?
7
Kuzenim ortaokulda Türkçe ve İngilizce derslerini çok seviyor.
D
?
8
Toplantı Atatürk bulvarındaki kültür merkezinde yapılacak.
Y
?
9
Kedimiz minnoş, pencerenin önünde saatlerce güneşlenir.
Y
?
10
Öğretmenimiz bize “Sefiller” romanından söz etti.
D
?
11
Bu sabah Sayın müdürüm, toplantının ertelendiğini açıkladı.
Y
?
12
Tatil sırasında Karadeniz Bölgesi’nin doğal güzelliklerini görme fırsatı bulduk.
D
21. Büyük Harf Kullanımındaki Yanlışı Düzeltme
?
1
Geçen yaz ailemle van Gölü kıyısında kamp yaptık.
Van
?
2
Okulumuzda 29 Ekim Cumhuriyet bayramı için tören düzenlendi.
Bayramı
?
3
Dedem her sabah kedisi pamuk’la bahçede yürüyüş yapar.
Pamuk'la
?
4
Gezi sırasında Çanakkale boğazı’nın kıyısında fotoğraf çektik.
Boğazı'nın
?
5
Öğretmenimiz bize “Küçük prens” adlı kitabı okumamızı önerdi.
Prens
?
6
Bu gece gökyüzünde jüpiter çıplak gözle görülebilecekmiş.
Jüpiter
?
7
Kuzenim ortaokulda almanca öğrenmeye başladı.
Almanca
?
8
Toplantı, Atatürk bulvarı’ndaki kültür merkezinde yapılacak.
Bulvarı'ndaki
?
9
Arkadaşları hızlı koştuğu için Arda’ya “şimşek” lakabını takmış.
Şimşek
?
10
Geçen Salı okul çıkışında kütüphaneye uğradık.
salı
?
11
Sayın müdürüm, yarışmada derece alan öğrencileri tebrik etti.
Müdürüm
?
12
Ailem sonbaharda batı Karadeniz’i gezmeyi planlıyor.
Batı
22. Kısaltmaların Yazımını Değerlendirme
?
1
Babam, iş gezisi için yarın THY’nin sabah uçağıyla Ankara’ya gidecek.
✓
?
2
Pazardan 3 kg. elma ile 2 kg. portakal aldık.
✕
?
3
T.B.M.M. yeni yasama yılı için çalışmalarına başladı.
✕
?
4
Dr. Selin Yılmaz, öğrenciler için sağlıklı beslenme semineri verdi.
✓
?
5
Parkur boyunca yaklaşık 5 km yürüdük.
✓
?
6
Toplantıda Prof Mehmet Aksoy da kısa bir konuşma yaptı.
✕
?
7
TDK’nin çevrim içi sözlüğünden kelimenin anlamına baktım.
✓
?
8
Okulumuzun TÜBİTAK.’a gönderdiği proje ön elemeyi geçti.
✕
?
9
M.E.B. tarafından yayımlanan duyuru okul yönetimine gönderildi.
✕
?
10
Masayı duvardan 20 cm uzağa yerleştirdik.
✓
?
11
Kardeşimin boyu bu yıl 1 m. 48 cm’ye ulaştı.
✕
?
12
Av. Derya Hanım, toplantıya öğleden sonra katılacak.
✓
23. Kısaltmalara Gelen Eklerin Yazımı
?
1
Akşam TRT ….. yayımlayacağı belgeseli birlikte izleyeceğiz.
'nin
?
2
Yazımını merak ettiğim sözcük için TDK ….. başvurdum.
'ye
?
3
Yeni düzenlemeyle ilgili görüşmeler TBMM ….. devam ediyor.
'de
?
4
Dönüş biletimizi THY ….. aldık.
'den
?
5
Okulumuzun projesi TÜBİTAK ….. düzenlediği yarışmaya kabul edildi.
'ın
?
6
Ülkemiz uzun yıllardır NATO ….. üyedir.
'ya
?
7
Bu tarihî yapı UNESCO ….. koruma listesinde yer alıyor.
'nun
?
8
Çantanın ağırlığı 4 kg ….. fazla olmasın.
'dan
?
9
Kestiğimiz kartonun boyu 30 cm ….. ulaştı.
'ye
?
10
Dinlenme tesisi yaklaşık 12 km ….. bir karşımıza çıkıyor.
'de
?
11
Yeni ders kitaplarıyla ilgili açıklama MEB ….. sitesinde yayımlandı.
'in
?
12
Sınav takvimindeki değişiklik ÖSYM ….. yapılan duyuruyla açıklandı.
'den
24. Sayıların Yazımındaki Yanlışlığı Belirleme
?
1
Kütüphaneye bu yıl on iki bin beş yüz yeni kitap kazandırıldı.
Yanlışlık Yok
?
2
Yarışmaya katılan öğrenciler 5’er kişilik gruplara ayrıldı.
Yanlışlık Var
?
3
Toplantının 14.30’da başlayacağı duyuruldu.
Yanlışlık Yok
?
4
Bu yıl şirketin gelirinde % 18 artış bekleniyor.
Yanlışlık Var
?
5
Cumhuriyet’in 100’üncü yılı çeşitli etkinliklerle kutlandı.
Yanlışlık Yok
?
6
Sınıfımızdaki öğrencilerin üçte biri satranç kursuna katılıyor.
Yanlışlık Yok
?
7
Müzeyi geçen yıl 1,250 kişi ziyaret etmiş.
Yanlışlık Var
?
8
II. Murat dönemine ait eserler müzede sergileniyor.
Yanlışlık Yok
?
9
Yolculuğun yaklaşık 3.5 saat süreceği söylendi.
Yanlışlık Var
?
10
Her öğrenciye ikişer çalışma kâğıdı dağıtıldı.
Yanlışlık Yok
?
11
Sınavın 4.’üncü sorusunda birçok öğrenci zorlandı.
Yanlışlık Var
?
12
Kasabanın nüfusu son sayımda yirmibeş bin olarak açıklandı.
Yanlışlık Var
25. Sayıların Yazımındaki Yanlışları Düzeltme
?
1
Geziye katılmak için otuzbeş lira ücret ödedik.
otuz beş
?
2
Öğretmen, öğrencileri 4’er kişilik gruplara ayırdı.
dörder
?
3
Koşu parkurunun uzunluğu 2.5 km olarak ölçüldü.
2,5 km
?
4
Ankete katılanların % 40’ı kitap okumayı tercih etti.
%40
?
5
Müzedeki bu eser XX yüzyıldan kalmıştır.
XX. yüzyıl
?
6
Yarışmayı 6.’ncı sırada tamamlayan öğrenci madalya aldı.
6'ncı
?
7
Yeni bilgisayar için 28,500 lira ödeme yapıldı.
28.500
?
8
Törenin saat 10:30’da başlayacağı duyuruldu.
10.30'da
?
9
Toplantı 12-08-2026 tarihinde gerçekleştirilecek.
12.08.2026
?
10
Tahtanın uzunluğu yaklaşık 180cm olarak ölçüldü.
180 cm
?
11
Bu yıl okulumuza yirmialtı yeni öğrenci kayıt yaptırdı.
yirmi altı
?
12
Kitabın onikinci bölümünde olaylar iyice hızlanıyor.
on ikinci
26. “de / da”nın Yazımını Değerlendirme
?
1
Dün akşam ben de sizinle sinemaya gelecektim.
Doğru
?
2
Kardeşim çantasını sınıf da unutmuş.
Yanlış
?
3
Bahçedeki kedilerde yağmur başlayınca verandaya sığındı.
Yanlış
?
4
Toplantıda alınan kararları defterime not ettim.
Doğru
?
5
Bu haberi sen de duymuş olmalısın.
Doğru
?
6
Akşam bizde size uğrayabiliriz.
Yanlış
?
7
Çocuklar parkta da uzun süre oynadı.
Doğru
?
8
Seninde fikrini almak istiyorum.
Yanlış
?
9
Dolabın üstünde de birkaç eski kutu vardı.
Doğru
?
10
Mutfak da kimse kalmamıştı.
Yanlış
?
11
Onlarda yarın geziye katılacakmış.
Yanlış
?
12
Bu konuyu okulda yeniden konuşuruz.
Doğru
27. “ki”nin Yazımını Değerlendirme
?
1
Biliyorum ki bu işi zamanında bitireceksin.
Yanlışlık Yok
?
2
Masada ki defterlerden biri benimdi.
Yanlışlık Var
?
3
Dünkü toplantıda alınan kararlar bugün açıklandı.
Yanlışlık Yok
?
4
Öyle yorulmuş ki eve gelir gelmez uyuyakalmış.
Yanlışlık Yok
?
5
Sizin ki bahçenin en büyük ağacıymış.
Yanlışlık Var
?
6
Madem ki buraya kadar geldin, biraz dinlen.
Yanlışlık Var
?
7
Penceredeki çiçekler sabah güneşini görünce canlandı.
Yanlışlık Yok
?
8
San ki bütün soruların cevabını biliyor.
Yanlışlık Var
?
9
Onunki diğerlerinden daha sağlam görünüyor.
Yanlışlık Yok
?
10
Duydumki yarın okulda bir yarışma düzenlenecekmiş.
Yanlışlık Var
?
11
Oysaki bize toplantının ertelendiğini söylemişlerdi.
Yanlışlık Yok
?
12
Bahçedeki çocuklar öyle neşeliydiki sesleri sokağı dolduruyordu.
Yanlışlık Var
28. Yazım Kurallarını Değerlendirme
?
1
Geziye katılan öğrenciler 4’er kişilik gruplara ayrıldı.
Yanlış
?
2
Bu sabah ben de kardeşimle birlikte kütüphaneye gittim.
Doğru
?
3
Öğretmenimiz, 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı için bir program hazırladı.
Doğru
?
4
Masadaki kitaplardan biride benimdi.
Yanlış
?
5
Toplantının saat 14.30’da başlayacağı duyuruldu.
Doğru
?
6
Bu yıl Haziran ayında ailece tatile çıkacağız.
Yanlış
?
7
Duydum ki okul takımımız finale yükselmiş.
Doğru
?
8
TDK’nın çevrim içi sözlüğünden kelimenin anlamına baktım.
Yanlış
?
9
Kuzenim geçen yıl almanca öğrenmeye başladı.
Yanlış
?
10
Geçen yaz Doğu Karadeniz’i gezme fırsatı bulduk.
Doğru
?
11
Bahçedeki çiçekler sabah güneşiyle birlikte açtı.
Doğru
?
12
Yarışmayı 2.’nci sırada tamamlayan sporcu madalya kazandı.
Yanlış
29. Test Sorusu-1
29
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin kullanımıyla ilgili yazım yanlışı vardır?
AGece gökyüzünde Mars’ı çıplak gözle görmeye çalıştık.
BBu yıl 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı için tören hazırlanıyor.
CAilem yaz tatilinde doğu Karadeniz’i gezmek istiyor.
DÖğretmenimiz, Sait Faik Abasıyanık’ın hikâyelerinden söz etti.
Doğru cevap C. Çünkü bölge adı olan “Doğu Karadeniz” ifadesinde “Doğu” sözcüğü büyük harfle başlamalıdır.
Önce bir şık seç. Sonra “Cevabı Kontrol Et” butonuna tıkla.
30. Test Sorusu-2
30
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin kullanımıyla ilgili bir yazım yanlışı yoktur?
AKardeşim bu yıl Fransızca öğrenmeye başladı.
BGeçen hafta ankara Kalesi’ni ziyaret ettik.
CDünya’nın uydusu ay, geceleri farklı biçimlerde görünür.
DKedimiz pamuk, kapının önünde bizi bekliyordu.
Doğru cevap A. Çünkü dil adları büyük harfle başlar ve “Fransızca” doğru yazılmıştır.
Önce bir şık seç. Sonra “Cevabı Kontrol Et” butonuna tıkla.
31. Test Sorusu-3
31
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin kullanımı doğrudur?
AKurtuluş savaşı yıllarında halk büyük fedakârlık göstermiştir.
BTürk Dil kurumunun çevrim içi sözlüğünü sık sık kullanıyorum.
CBu gece gökyüzünde jüpiter oldukça parlak görünüyor.
DGeçen ay “Sefiller” romanını yeniden okudum.
Doğru cevap D. Çünkü eser adındaki “Sefiller” özel addır ve büyük harfle başlamıştır.
Önce bir şık seç. Sonra “Cevabı Kontrol Et” butonuna tıkla.
32. Test Sorusu-4
32
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin kullanımıyla ilgili yazım yanlışı vardır?
ATürkiye’nin batısında yağışların artması bekleniyor.
BBu yıl Mayıs ayında sınıfça bir gezi düzenleyeceğiz.
CII. Murat dönemine ait eserleri müzede inceledik.
DKöpeğimiz Karabaş, bahçenin kapısında uyuyordu.
Doğru cevap B. Çünkü belirli bir tarih bildirmeyen ay adları küçük harfle başlar; “mayıs” yazılmalıdır.
Önce bir şık seç. Sonra “Cevabı Kontrol Et” butonuna tıkla.
33. Test Sorusu-5
33
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sayıların yazımıyla ilgili bir yanlışlık vardır?
AÇantanın ağırlığı 15,5 kg olarak ölçüldü.
BÖğrenciler yarışma için 3’er kişilik gruplara ayrıldı.
CKütüphaneye bu yıl 12.500 yeni kitap kazandırıldı.
DToplantının 14.30’da başlayacağı bildirildi.
Doğru cevap B. Çünkü üleştirme sayıları rakamla değil yazıyla yazılır; “üçer” denmelidir.
Önce bir şık seç. Sonra “Cevabı Kontrol Et” butonuna tıkla.
34. Test Sorusu-6
34
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sayıların yazımı doğrudur?
ABu yıl okula yüzotuz yeni öğrenci kayıt yaptırdı.
BAnkete katılanların % 25’i bu seçeneği işaretledi.
CŞişede 3.5 litre su kaldığını fark ettik.
DSınıf kitaplığında sekiz yüz kırk iki kitap bulunuyor.
Doğru cevap D. Çünkü birden fazla sözcükten oluşan sayılar ayrı yazılır.
Önce bir şık seç. Sonra “Cevabı Kontrol Et” butonuna tıkla.
35. Test Sorusu-7
35
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sıra sayısının yazımıyla ilgili yanlışlık yapılmıştır?
AYarışmayı 5.’inci sırada tamamladı.
BII. Mahmut döneminde yapılan yenilikleri araştırdık.
CSınavın 8’inci sorusunda biraz zorlandım.
DTakımımız turnuvayı üçüncü sırada tamamladı.
Doğru cevap A. Çünkü sıra sayısı rakamla ve noktayla gösterildiğinde ayrıca kesme işaretiyle ek getirilmez.
Önce bir şık seç. Sonra “Cevabı Kontrol Et” butonuna tıkla.
36. Test Sorusu-8
36
I. Toplantı saat 18.45’te başlayacak.
II. Bilgisayar için 1.250 TL ödeme yaptık.
III. Öğrenciler 6’şar kişilik takımlara ayrıldı.
IV. Kütüphanede üç yüz kırk yeni kitap var.
II. Bilgisayar için 1.250 TL ödeme yaptık.
III. Öğrenciler 6’şar kişilik takımlara ayrıldı.
IV. Kütüphanede üç yüz kırk yeni kitap var.
Numaralanmış cümlelerin hangisinde sayıların yazımıyla ilgili yanlışlık yapılmıştır?
AI
BII
CIII
DIV
Doğru cevap C. Çünkü üleştirme sayıları rakamla yazılmaz; “altışar” biçiminde yazılmalıdır.
Önce bir şık seç. Sonra “Cevabı Kontrol Et” butonuna tıkla.
37. Test Sorusu-9
37
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “ki”nin yazımıyla ilgili yanlışlık yapılmıştır?
AEvdeki eski eşyaları hafta sonu ayıracağız.
BBiliyorum ki bu işi başarıyla tamamlayacaksın.
COysaki bize toplantının iptal edildiğini söylemişlerdi.
DMadem ki buraya kadar geldin, biraz dinlen.
Doğru cevap D. Çünkü “mademki” kalıplaşmış bir sözcüktür ve bitişik yazılır.
Önce bir şık seç. Sonra “Cevabı Kontrol Et” butonuna tıkla.
38. Test Sorusu-10
38
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “ki”nin yazımı doğrudur?
ADünkü gezi hepimiz için oldukça eğlenceliydi.
BDuydumki okul takımımız finale yükselmiş.
CÖyle yorgunduki konuşacak hâli kalmamıştı.
DBaktımki kapının önünde kimse kalmamış.
Doğru cevap A. Çünkü “dünkü” sözcüğündeki -ki ektir ve kendinden önceki sözcüğe bitişik yazılır.
Önce bir şık seç. Sonra “Cevabı Kontrol Et” butonuna tıkla.
39. Test Sorusu-11
39
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “mi”nin yazımı yanlıştır?
AYarın bizimle kütüphaneye gelir misin?
BÖğretmen seni bugün aramış mı?
CBu sorunun cevabını buldunmu?
DYağmur başladığında eve dönmüş müydü?
Doğru cevap C. Çünkü soru eki “mi” kendinden önceki sözcükten ayrı yazılır; “buldun mu” olmalıdır.
Önce bir şık seç. Sonra “Cevabı Kontrol Et” butonuna tıkla.
40. Test Sorusu-12
40
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “mi”nin yazımı doğrudur?
AYarın toplantıya gelecekmi?
BBeni neden duymuyor musun?
CBu manzara gerçekten güzelmi güzel.
DEvde kimse varmıydı?
Doğru cevap B. Çünkü soru eki “mu” kendinden önceki sözcükten ayrı, kendinden sonraki kişi ekiyle bitişik yazılmıştır.
Önce bir şık seç. Sonra “Cevabı Kontrol Et” butonuna tıkla.
41. Test Sorusu-13
41
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “de/da”nın yazımıyla ilgili yanlışlık yapılmıştır?
ABenimde bu konuda söyleyecek birkaç sözüm var.
BOkulda da yeni bir kitaplık oluşturuldu.
CBahçede çocuklar için küçük bir oyun alanı var.
DSen de istersen bizimle gelebilirsin.
Doğru cevap A. Çünkü bağlaç olan “de” ayrı yazılır; “Benim de” biçiminde olmalıdır.
Önce bir şık seç. Sonra “Cevabı Kontrol Et” butonuna tıkla.
42. Test Sorusu-14
42
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “de/da”nın yazımı doğrudur?
ASınıf da yalnızca üç öğrenci kalmıştı.
BOnlarda bizimle geziye katılacakmış.
CMasada iki kitap da açık duruyordu.
DDün akşam bizde sinemaya gittik.
Doğru cevap C. Çünkü “masada” sözcüğündeki -da ek, “kitap da” ifadesindeki “da” ise bağlaçtır ve her ikisi de doğru yazılmıştır.
Önce bir şık seç. Sonra “Cevabı Kontrol Et” butonuna tıkla.
43. Test Sorusu-15
43
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaya getirilen ekin yazımı yanlıştır?
AYazımını merak ettiğim sözcük için TDK’ye baktım.
BBiletlerimizi THY’nin internet sitesinden aldık.
CProjemiz TÜBİTAK’ın düzenlediği yarışmaya kabul edildi.
DYeni düzenleme TBMM’ne sunuldu.
Doğru cevap D. Çünkü TBMM kısaltmasına getirilen ek okunuşa göre “TBMM’ye” biçiminde yazılmalıdır.
Önce bir şık seç. Sonra “Cevabı Kontrol Et” butonuna tıkla.
44. Test Sorusu-16
44
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmanın yazımı doğrudur?
AT.B.M.M. bugün yeni yasama dönemine başladı.
BYeni duyuru MEB’in internet sitesinde yayımlandı.
CBu sözcüğün anlamına TDK’nın sözlüğünden baktım.
DOkulumuz TÜBİTAK’ye bir proje gönderdi.
Doğru cevap B. Çünkü “MEB” kısaltmasına getirilen ek kısaltmanın okunuşuna uygun olarak kesme işaretiyle ayrılmıştır.
Önce bir şık seç. Sonra “Cevabı Kontrol Et” butonuna tıkla.
SLAYT LİSTESİ
SAYFA: 1 / 44
i Kullanım Bilgilendirmesi
✓
Bu sunu; akıllı tahtalarda, bilgisayarlarda, tabletlerde ve farklı işletim sistemlerinde kullanılabilecek şekilde hazırlanmıştır.
⛶
İçeriği daha rahat kullanmak için sununun sağ alt köşesindeki tam ekran butonunu kullanabilirsiniz.
↻
Mobil cihazlarda daha geniş görüntüleme için ekranı yatay kullanmanız ve otomatik döndürme ayarını açmanız önerilir.
✎
Ders sırasında Epic Pen, Fatih Kalem veya benzeri ekran üzerine yazı yazma araçlarıyla sunuyu daha etkileşimli kullanabilirsiniz.
Bu Sunuda Hangi Konular Var?
Büyük Harflerin Kullanımı
Cümlelerin başlangıcı, özel adlar, unvanlar, yön adları, tarihî olaylar ve eser adlarında büyük harf kullanım kuralları ele alınır[cite: 23].
Sayıların Yazımı
Metin içinde harflerle ve rakamlarla yazım kuralları, saat, para, ölçü verileri ile üleştirme ve sıra sayıları incelenir[cite: 23].
Kısaltmaların Yazımı
Kuruluş, ölçü ve unvan kısaltmaları ile bu kısaltmalara getirilen eklerin kesme işaretiyle ayrılma kuralları aktarılır[cite: 23].
“de / da” Bağlacı ve Hâl Eki
Ayrı yazılan bağlaç olan “de/da” ile kelimeye bitişik yazılan bulunma hâl ekinin ayırt edilme yolları örneklenir[cite: 23].
“mi” Soru Ekinin Yazımı
Soru eklerinin daima ayrı yazılışı, pekiştirme ve zaman anlamı kattığı durumlar ile eklerin bu eke bitişmesi gösterilir[cite: 23].
“ki” Bağlacı ve Eki
Ayrı yazılan bağlaç “ki”, bitişik yazılan ilgi/sıfat yapan “-ki” ekleri ve kalıplaşmış (SİMBOHÇaM) sözcükler anlatılır[cite: 23].
Pekiştirmeli Sözcüklerin Yazımı
M, p, r, s harfleriyle yapılan m, p, r, s pekiştirmelerinin bitişik, ikileme ve edatla yapılanların ayrı yazılma kuralı verilir[cite: 23].
Etkileşimli Eşleştirme ve Değerlendirme
Büyük harf kuralları, kısaltma ekleri ve yazım yanlışlarını bulmaya yönelik interaktif eşleştirme tabloları sunulur[cite: 23].
LGS Formatında Değerlendirme Testleri
Yazım kuralları kazanımlarını ölçen, ayrıntılı gerekçeli çözümlere sahip çoktan seçmeli test soruları yer alır[cite: 23].
İlk Yorumu Sen Yap
Bu içerikle ilgili görüş, soru ve önerilerinizi paylaşabilirsiniz.