Paylaş

SÖZEL MANTIK VE MUHAKEME

Verilen bilgilerden yola çıkarak akıl yürütme, analiz etme ve sonuca ulaşma becerisini ölçen sözel mantık sorularını dört ana başlıkta ve çözüm teknikleriyle inceleyelim.

MANTIK SORULARININ ADIM ADIM ÇÖZÜMÜ

1. Adım: Metinde geçen ipucu ifadelerine dikkat edilmelidir. “Yan yana, hemen arkasında, karşılıklı, ortada, yalnız” gibi ifadelerin altı çizilmelidir.
2. Adım: Sorunun kaç bilinmeyenli (değişkenli) olduğu tespit edilmelidir. Örneğin; kişiler, gittikleri yerler ve gittikleri günler varsa bu üç değişkenli bir sorudur.
3. Adım: Mantık sorusunun çeşidi (sıralama mı, yer-yön mü, eşleştirme mi?) belirlenmelidir.
4. Adım: Soru türüne uygun bir tablo veya şema çizilmelidir. Sıralama ise yatay bir çizgi, masa sorusuysa yuvarlak bir çizim yapılabilir.
5. Adım: Çizilen tabloya “sağ-sol, alt-üst” gibi yönler doğru yerleştirilmelidir.
6. Adım: Tabloya öncelikle kesin yargılar (yeri değişmeyecek bilgiler) yerleştirilmelidir. Değişkenleri sembollerle (baş harfleriyle) göstermek zaman kazandırır.
KONUVAKTİ DİYORKİ…

Soru kökünde yer alan “kesinlikle ulaşılabilir”, “kesinlikle söylenemez” veya “söylenebilir (ihtimal)” ifadelerine çok dikkat edilmelidir. Kesinlik sorularında tüm ihtimaller elenmelidir.

1. TABLO SORULARI

Sözel mantık sorularının temelini tablo oluşturma becerisi oluşturur.
Soruda verilen öncüllerden (bilgilerden) hareketle tabloyu doldurmamız ve yorumlamamız istenir.
Tabloya ilk olarak kesin bilgiler yerleştirilir, ardından ihtimaller değerlendirilir.
Örnek Soru:

Ayşe, Burak, Cem ve Defne adlı dört arkadaş hafta sonu sinema, tiyatro ve konser etkinliklerinden birine gitmişlerdir. Bilinenler şunlardır:

  • Herkes sadece bir etkinliğe katılmıştır.
  • Sinemaya iki kişi, diğerlerine birer kişi gitmiştir.
  • Ayşe ve Cem aynı etkinliğe gitmiştir.
  • Burak konsere gitmiştir.

Buna göre Defne hangi etkinliğe gitmiştir?

Çözüm:

1. Ayşe ve Cem aynı yere gittiyse ve sinemaya iki kişi gidiyorsa, Ayşe ve Cem sinemaya gitmiştir.

2. Burak konsere gitmiştir (Kesin bilgi).

3. Geriye sadece tiyatro kalır. Demek ki Defne tiyatroya gitmiştir.

2. SIRALAMA SORULARI

Genellikle bir yarışmada kimin kaçıncı olduğu, kitapların raftaki sırası veya kişilerin kuyruktaki yeri sorulur.
“Yan yana, hemen önce, hemen sonra, hemen altında” gibi ifadelere dikkat edilmelidir.
Sıralama soruları; zaman (gün, saat), durum (derece) veya yer (raf, kat) sıralaması şeklinde olabilir.
Örnek Soru:

Bir koşu yarışına katılan Ali, Berk, Can, Derya ve Ece’nin sıralamasıyla ilgili şunlar bilinmektedir:

  • Yarışı Ali birinci bitirmiştir.
  • Berk’ten hemen sonra yarışı bitiren kimse yoktur (yani Berk sonuncudur).
  • Can, Derya’dan hemen önce bitirmiştir.

Buna göre yarışın 3.sü kimdir?

Çözüm:

1. Sıra: Ali (Kesin)

5. Sıra: Berk (Sondan sonra kimse yoksa sonuncudur)

Geriye 2, 3 ve 4. sıralar kaldı. Can ve Derya peş peşe (Can önde) olduğuna göre:

– Can 2., Derya 3. olabilir. Geriye kalan Ece 4. olur.

– Ya da Ece 2. olur, Can 3., Derya 4. olur.

Bu soruda “kesinlik” sorulmadığı için ihtimalleri değerlendiririz.

3. YER-YÖN BELİRLEME SORULARI

Verilen kavramların (kişi, bina, eşya) konum, yön veya yere göre yerleştirilmesidir.
Apartman düzeni (katlar), otopark, masa oturma düzeni gibi kurgular sıkça karşımıza çıkar.
“Sağında, solunda, karşısında, hemen üstünde” gibi ifadeler kilit noktadır.
Örnek Soru:

Yuvarlak bir masada oturan Ahmet, Banu, Cenk ve Deniz ile ilgili şunlar bilinmektedir:

  • Ahmet ve Cenk karşılıklı oturmaktadır.
  • Banu, Ahmet’in hemen sağındadır.

Buna göre Deniz’in konumu nedir?

Çözüm:

Bir daire çizelim. Ahmet’i bir yere koyalım. Tam karşısına Cenk’i yazalım. Ahmet’in sağına Banu’yu yazalım. Geriye kalan tek boş yere (Ahmet’in solu, Cenk’in sağı) Deniz gelecektir.

4. ŞİFRELEME SORULARI

Diğer mantık sorularından farklıdır, belli bir çözüm kalıbı yoktur. Dikkat ve görsel yetenek önemlidir.
Verilen şekil, sembol veya harf dizilimindeki kuralı (örüntüyü) keşfetmeniz istenir.
Bu soruları akıl ve zeka oyunlarına benzetebiliriz.
Örnek Soru:

KALEM kelimesi ▲ ● ■ ★ ◆ sembolleriyle şifrelenmiştir.

SELAM kelimesi ? ★ ● ▲ ◆ sembolleriyle şifrelenmiştir.

Buna göre “MASA” kelimesinin şifresi ne olabilir?

Çözüm:

Her iki kelimede ortak olan harflere bakalım:

L = ● , E = ★ , M = ◆ , A = ▲

Bu durumda M=◆, A=▲, S=? (Bilinmeyen yeni sembol).

Şifre: ◆ ▲ ? ▲ şeklinde olmalıdır.

Bunlara da Göz Atın

Deyimlerin Dili Konuşma Sınavı indir

İncele

8.Sınıf 2.Dönem 1.Yazılı Sınav Örneği Hecce Yayınları 3.Senaryo

İncele

8.Sınıf 2.Dönem 1.Yazılı Sınav Örneği MEB Yayınları 1.Senaryo

İncele