METİN TÜRLERİ
1. FIKRA (KÖŞE YAZISI)
▪ Gazete ve dergilerde yayımlanır.
▪ Toplumu ilgilendiren güncel olaylar ele alınır.
▪ Deyimlere, atasözlerine ve nükteli sözlere yer verilir.
▪ Ele alınan konu, kanıtlanmaz. (Yazarın kişisel görüşüdür.)
▪ Açık, sade ve anlaşılır bir dil kullanılır.
Havalar soğudu, kış kapıya dayandı. Şehirdeki trafik çilesi ise yağmurla birlikte ikiye katlandı. Sabah işe giderken insanların yüzündeki o telaşı ve stresi görmeniz lazım. Herkes bir yerlere yetişme derdinde ama kimsenin birbirine saygısı yok. Hani “Acele işe şeytan karışır.” derler ya, bizim trafik tam da bu sözün kanıtı gibi.
2. MAKALE
▪ Anlatım, nesnel bir nitelik taşır.
▪ Bilimsel verilerden yararlanılır.
▪ Ele alınan konuyu kanıtlamak esastır.
▪ Gazete ve dergilerde yayımlanır.
Fıkra ile Makale arasındaki en temel fark “kanıtlama” zorunluluğudur. Fıkrada yazar düşüncesini kanıtlamak zorunda değildir, özneldir. Makalede ise yazar düşüncesini bilimsel verilerle kanıtlamak zorundadır, nesneldir.
Güneş enerjisi, yenilenebilir enerji kaynakları arasında en sürdürülebilir olanıdır. Yapılan araştırmalara göre, dünyaya bir saatte ulaşan güneş enerjisi miktarı, tüm insanlığın bir yıllık enerji ihtiyacını karşılayabilecek düzeydedir. 2023 verilerine bakıldığında, güneş panellerinin verimliliği %20 oranında artış göstermiştir.
3. DENEME
▪ Konu sınırlaması yoktur. Her konuda deneme yazılabilir.
▪ Yazar, kendisiyle konuşuyormuş gibi bir anlatım sergiler.
▪ Samimi bir dil kullanılır.
▪ Yazar, anlattıklarını kanıtlamak zorunda değildir.
▪ Kişisellik ve kendine özgülük söz konusudur.
Bence mutluluk, ulaşılması gereken bir zirve değil, yolculuğun ta kendisidir. Bazen bir kuş sesi, bazen sıcak bir çay yudumu… İnsan neden hep büyük şeylerde arar ki mutluluğu? Kendi içime döndüğümde, en huzurlu anlarımın en sessiz anlarım olduğunu fark ediyorum.
4. ROMAN
▪ Yaşanmış ya da yaşanması mümkün olaylar ele alınır.
▪ Olay örgüsü, şahıs kadrosu, yer ve zaman unsurları belirtilir.
▪ Serim, düğüm ve çözüm bölümlerinden oluşur.
▪ Uzun soluklu eserlerdir.
▪ Karakter sayısı fazladır.
Konaktaki o büyük sessizlik, dışarıdaki fırtınanın gürültüsüyle bozuluyordu. Kenan Bey, çalışma masasının başından kalkıp pencereye doğru yürüdü. Yıllar önce terk ettiği bu şehre, şimdi bambaşka bir adam olarak dönmüştü. Kapı yavaşça açıldı, içeriye elinde titrek bir mumla hizmetçi girdi. “Efendim, sizi aşağıda bekliyorlar,” dedi.
5. DESTAN
▪ En uzun yazı türüdür.
▪ Olağanüstü kahramanlar ve olaylar vardır.
▪ Yaşanmış tarihsel ve toplumsal kahramanlıklar abartılarak anlatılır.
| a. Doğal Destanlar ▪ Toplumsal olaylar anlatılır. ▪ Kimin tarafından yazıldığı belli değildir (Anonimdir). ▪ Halk ozanları tarafından söylenmiştir. | b. Yapay Destanlar ▪ Daha yakın zamanlarda yazılan destanlardır. ▪ Kimin tarafından yazıldığı bellidir. ▪ Olağanüstü durumlara daha az yer verilir. |
Oğuz Kağan, ormanda tek başına yürürken gökten bir ışık huzmesi indi. Işığın içinden çıkan bozkurt, ona yol gösterdi. Oğuz, kırk gün kırk gece süren savaşlarda devleri yendi, dağları eritti ve halkını yeni yurtlara taşıdı.