Paylaş

METİN TÜRLERİ

Duygu ve düşüncelerin ifade ediliş biçimine göre metinler farklı türlere ayrılır. Söyleşi, biyografi, otobiyografi ve günlük türlerini inceleyelim.

1. SÖYLEŞİ (SOHBET)

Kişisel görüş ve düşüncelerin, okuyucuyla konuşuyormuş gibi samimi bir üslupla dile getirildiği yazı türüne söyleşi (sohbet) denir.
Söyleşi (sohbet) yazı türünün başlıca özellikleri şunlardır:
▪ Üslup, oldukça samimidir.
▪ İlgi çeken konular ele alınır.
▪ Okuyucuya soru sorularak karşılıklı konuşma havasına girilir.
▪ Yazar, anlattıklarını kanıtlamak zorunda değildir.
Örnek:

Hiç düşündünüz mü, mutluluk nedir? Bence mutluluk, küçük anlarda gizlidir. Sizce de öyle değil mi? Sabah içtiğiniz sıcak bir çay, dostunuzla ettiğiniz iki kelam… İnsanlar genelde mutluluğu çok uzaklarda arar. Oysa mutluluk, bazen sadece gökyüzüne bakıp derin bir nefes almaktır. Katılıyor musunuz bana?

2. BİYOGRAFİ (YAŞAM ÖYKÜSÜ)

Herhangi bir alanda üne kavuşmuş kişileri tanıtmak amacıyla yazılan yazılara biyografi (yaşam öyküsü) denir.
Biyografi yazı türünün başlıca özellikleri şunlardır:
▪ Üçüncü kişi ağzıyla anlatılır (O yaptı, o gitti).
▪ Kişinin hayatı, kronolojik (zaman) bir sıra ile verilir.
▪ Anlatılanlar belgelere dayandırılır.
▪ Nesnel bir anlatım söz konusudur.
Örnek:

Barış Manço, 2 Ocak 1943 tarihinde İstanbul’da doğdu. Müziğe Galatasaray Lisesi’nde başladı. “Dağlar Dağlar” şarkısıyla büyük bir üne kavuştu. Yaptığı televizyon programlarıyla 7’den 77’ye herkesin sevgisini kazandı. Türk müziğini dünyaya tanıtan önemli sanatçılardan biri olan Manço, 1999 yılında aramızdan ayrıldı.

3. OTOBİYOGRAFİ (ÖZ YAŞAM ÖYKÜSÜ)

Kişinin kendi hayatını anlattığı yazılardır.
Otobiyografi yazı türünün başlıca özellikleri şunlardır:
▪ Birinci kişi ağzıyla anlatılır (Ben yaptım, ben gittim).
▪ Kişi, hayatını kronolojik bir sıra ile verir.
▪ Genellikle öznel bir anlatıma sahiptir.
Örnek:

2012 yılında Ankara’da dünyaya geldim. İlkokul eğitimime mahallemizdeki okulda başladım. Küçük yaşlardan beri resim yapmaya büyük ilgi duydum. İlk resim sergimi 4. sınıftayken okulumuzun salonunda açtım. Şu anda ortaokul öğrencisiyim ve hayalim ileride ünlü bir ressam olmak.

4. GÜNLÜK (GÜNCE)

Günü gününe, tarih belirtilerek yazılan yazılardır.
Günlük yazı türünün başlıca özellikleri şunlardır:
▪ Olaylar, tarih de belirtilerek günü gününe yazılır.
▪ Yaşanan olaylar ya da izlenimler kaleme alınır.
▪ Samimi bir dille ve birinci kişi ağzından yazılır.
▪ Yazarın görüşlerini ve karakterini yansıtır.
Örnek:

20 Mayıs 2024

Sevgili Günlük,
Bugün hayatımın en heyecanlı günlerinden biriydi. Okullar arası basketbol turnuvasının final maçına çıktık. Son saniyeye kadar maç berabere gidiyordu. Tam bitiş düdüğü çalacakken attığım basketle maçı kazandık! O anki sevincimi, arkadaşlarımın bana sarılışını asla unutmayacağım. Çok yorgunum ama bir o kadar da mutluyum.