YAZIM KURALLARI
Dilimizi doğru ve etkili kullanabilmek için uymamız gereken kurallara yazım (imla) kuralları denir. Özellikle büyük harflerin kullanımıyla ilgili kuralları detaylıca inceleyelim.
1. CÜMLE VE DİZE BAŞLARI
Yarın erkenden yola çıkacağız.
Öğretmenimiz, “Ödevlerinizi zamanında yapın.” dedi.
Rakamla başlayan cümlelerde, rakamdan sonra gelen sözcük özel isim değilse büyük harfle başlamaz.
Örnek: 15 tatil boyunca çok kitap okudum.
Babam bana şunu öğütledi: Dürüstlük en büyük erdemdir. (Cümle)
Pazardan şunları aldım: elma, armut, muz. (Örnek)
2. KİŞİ ADLARI VE UNVANLAR
Mehmet Akif Ersoy, Zeynep Kara
Ali Usta, Cemal Paşa, Ayşe Hanım
Dün Ayşe teyzem bize geldi.
Akrabalık adı olup lakap veya unvan olarak kullanılan (tarihi veya toplumsal karakterler) kelimeler büyük harfle başlar.
Örnek: Nene Hatun, Müslüm Baba, Susuz Dede.
Yarın Kaymakam köyümüzü ziyaret edecek.
Sevgili Kardeşim,
Değerli Öğretmenim,
3. YER, MİLLET VE HAYVAN ADLARI
Kedim Pamuk çok oyunca.
Köpeğimiz Karabaş havladı.
Türk, Alman, İngilizce, Müslümanlık
Ay, Dünya’nın uydusudur.
Dünya, güneş, ay sözcükleri terim anlamı dışında kullanıldıklarında küçük harfle başlar.
Örnek: Odama hiç güneş girmiyor.
Kuzey Anadolu (Önde – Büyük)
Anadolu’nun kuzeyi (Sonda – Küçük)
Yön adları bir düşünce, hayat tarzı veya politikayı (Doğu kültürü, Batı medeniyeti) kastediyorsa büyük harfle başlar.
Örnek: Bu konuda Batı bizi örnek alıyor.
4. YER ADLARI VE TARİHLERİN YAZIMI
Erciyes Dağı, Van Gölü, Çoruh Nehri
Atatürk Bulvarı, Karanfil Sokak, Yıldız Caddesi
Özel ada dahil olmayıp tamlama kuran “şehir, il, ilçe, belde, köy” sözcükleri küçük harfle başlar.
Örnek: Konya ili, Etimesgut ilçesi.
Okullar 11 Eylül Pazartesi açıldı. (Belli tarih)
Okullar eylül ayında açılır. (Belli değil – Küçük)
5. KURUM, KURULUŞ VE ESER ADLARI
Türk Dil Kurumu, Sağlık Bakanlığı
Kurum, kuruluş ve kurul adlarına gelen ekler kesme işaretiyle AYRILMAZ.
Örnek: Millî Eğitim Bakanlığına (Doğru)
Türk Medeni Kanunu
Küçük Prens (Kitap), Kaplumbağa Terbiyecisi (Tablo)
Özel ada dahil olmayan gazete, dergi, tablo vb. sözler küçük harfle başlar.
Örnek: Hürriyet gazetesi, Bilim Çocuk dergisi.
6. DİĞER KURALLAR
Kurtuluş Savaşı, İlk Çağ, Lale Devri
Antep fıstığı, Van kedisi, İngiliz anahtarı
Bugün 50 lira harcadım. / 100 dolar bozdurdu.
Biz onu (Atatürk’ü kastediyor olsa bile) her zaman anıyoruz.