SÖZ SANATLARI
Anlatımı daha etkili, canlı ve çekici kılmak için kullanılan söz oyunlarına söz sanatları denir. Başlıca söz sanatlarını inceleyelim.
1. BENZETME (TEŞBİH)
a. Benzeyen: Nitelikçe zayıf olan unsur.
b. Kendisine Benzetilen: Nitelikçe güçlü olan unsur.
c. Benzetme Yönü: İki varlık arasındaki ortak özellik (hangi yönden benzediği).
d. Benzetme Edatı: Gibi, kadar, andırmak, sanki vb.
Kömür gibi siyah gözleriyle etrafa bakıyordu.
Benzeyen: Gözler
Kendisine Benzetilen: Kömür
Benzetme Yönü: Siyahlık
Benzetme Edatı: Gibi
Benzetme yapılabilmesi için bu dört unsurun hepsinin cümlede olmasına gerek yoktur. Sadece benzeyen ve kendisine benzetilenle de benzetme yapılabilir.
Örnek: Aslan askerler. (Asker aslana benzetilmiş, yön ve edat yok.)
2. KİŞİLEŞTİRME (TEŞHİS)
Bulutlar, giden kuşların ardından ağlıyordu. (Ağlamak insana aittir.)
Güneş, sabah uyanınca herkese gülümsedi. (Gülümsemek insana aittir.)
Rüzgâr, ağaçların kulağına bir şeyler fısıldadı. (Fısıldamak insana aittir.)
3. KONUŞTURMA (İNTAK)
Kelebek, çiçeğe dönerek:
— “Ne kadar güzelsin, renklerine hayran kaldım!” dedi.
Konuşturma sanatının olduğu her yerde doğal olarak kişileştirme de vardır. Çünkü konuşmak insana ait bir özelliktir. Ancak her kişileştirmede konuşturma yoktur.
Uyarı: Bir soruda konuşturma sanatı varsa ve şıklarda “Konuşturma” seçeneği yoksa, cevap “Kişileştirme” olacaktır.